نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۷۵۵

رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت محکوم به یا ابطال اجراییه چک که اصل رأی و اجراییه سابقاً در شورای حل اختلاف صادر شده است ،در صلاحیت چه مرجعی است؟ دادگاه صلح یا محاکم عمومی یا شورای حل اختلاف؟

اولاً ،نظر به اینک ه دادگاه صلح در خصوص موضوع و مواردی که پیش از تشکیل این دادگاه رسیدگی و اتخاذ تصمیم راجع به آن بر عهده قاضی شورای حل اختلاف بوده است ،دادگاه جانشین محسوب میشود ،در فرض سؤال رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت محکومبه رأی صادره از سوی قاضی شورای حل اختلاف ،در صلاحیت دادگاه صلح است. ثانیاً ،نظر به اینکه »ابطال اجراییه چک« در قالب دعوای مستقل قابلیت رسیدگی ندارد ،در فرض سؤال تقدیم دادخواست ابطال اجراییه موضوع ماده ) 23اصلاحی (1397قانون صدور چک مصوب 1355با اصلاحات و الحاقات بعدی به منزله آن است که درخواستی در قالب دادخواست تقدیم شده است و صرف این امر موجب نمیشود تا احکام مقرر برای رسیدگی به آن؛ از جمله از حیث مرجع رسیدگی کننده تغییر کند؛ بر این اساس در فرض سؤال ،درخواست ابطال اجراییه یادشده؛ هر چند در قالب دادخواست تقدیم شده باشد ،باید برای رسیدگی و در صورت لزوم ابطال اجراییه وفق ماده 11قانون اجرای احکام مدنی مصوب ،1356نزد مرجع صدور اجراییه ارسال شود .بنا به مراتب فوق و با لحاظ آنکه وفق توضیحات بند یک ،دادگاه صلح جانشین شورای حل اختلاف میباشد ،دادگاه صلح به جانشینی از شورای حل اختلاف در خصوص درخواست ابطال اجراییه صادره از شورای یادشده رسیدگی و اتخاذ تصمیم میکند .شایسته ذکر است دعاوی موضوع قسمت اخیر ماده ) 23اصلاحی (1397قانون صدور چک مصوب 1355با اصلاحات و الحاقات بعدی ،حسب مورد توسط مراجع قضایی صالح؛ اعم از حقوقی و کیفری رسیدگی میشود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه