نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۶۶۹

-1چنانچه دعوا شامل دو خواسته ابطال معامله مقوم به مبلغ پنجاه و یک میلیون تومان و استرداد ثمن به مبلغ پنج میلیارد تومان باشد و خواستهها حالت سببی و مسببی داشته باشد ،دعوا در صلاحیت دادگاه صلح است یا دادگاه عمومی؟ چنانچه دعوا در دادگاه صلح مطرح شود ،آیا باید این دادگاه با تفکیک خواسته به آنچه در صلاحیت خود است رسیدگی کند و یا آنکه خواسته کمتر به تبع دیگر خواسته تعیین صلاحیت میشود )ملاک ماده 21قانون شوراهای حل اختلاف مصوب (1394و دادگاه صلح باید به شایستگی دادگاه عمومی ،قرار عدم صلاحیت صادر کند؟ -2در خصوص دعاوی تقابل که در ضمن دعوای اصلی در صلاحیت دادگاه صلح مطرح میشود ،چنانچه دعوای تقابل در صلاحیت این دادگاه نباشد ،آیا دادگاه صلح میتواند به هر دو دعوا رسیدگی کند و یا آنکه باید قرار عدم صلاحیت در مورد هر دو دعوای تقابل و اصلی صادر کند و یا حسب مورد باید اقدام به تفکیک نموده و فقط به دعوای اصلی رسیدگی کند؟

اولاً ،طرح دعاوی متعدد در یک دادخواست صرفاً با لحاظ شرایط قانونی امکانپذیر است. ثانیاً ،مطابق ماده 17قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ، 1402در مواردی که در این قانون حکمی تعیین نشده است ،آیین دادرسی و ترتیبات رسیدگی ،صدور رأی و اجرای احکام دادگاه صلح حسب مورد تابع قوانین و مقررات حاکم بر دادگاههای حقوقی و کیفری است. ثالثاً ،صلاحیت دادگاه صلح حسب مورد نسبت به دادگاه عمومی حقوقی ،دادگاه کیفری و یا خانواده از نوع صلاحیت نسبی است؛ بر این اساس ،در خصوص نحوه رسیدگی به دعاوی طاری و مرتبط ،چنانچه یکی از دعاوی از صلاحیت دادگاه صلح خارج باشد ،وفق قواعد عمومی و با اخذ ملاک از مواد 103و 17قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379رسیدگی به هر دو دعوا در صلاحیت دادگاههای عمومی است .طرح ابتدایی پرونده در دادگاه حقوقی یا دادگاه صلح تفاوتی در نتیجه ندارد. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه