استعلام
محدوده اختیار مقام قضایی در محرومیت یا ممنوعیت از ملاقات ،تماس یا ارتباط با خانواده یا بستگان در موارد
زیر به چه میزان میباشد؟ -1هنگامی که مظنون دستگیر شده و توسط ضابطان تحت نظر قرار میگیرد.
-2در مواردی که متهم تحت قرار تأمین کیفری است و برای انجام تحقیقات مقدماتی در اختیار ضابطان قرار دارد.
-3در شرایطی که تحقیقات مورد نظر مقام قضایی نزد ضابطان پایان یافته و متهم با قرار تأمین کیفری ،به مؤسسه
کیفری )بازداشتگاه یا زندان( معرفی شده است.
-4تحقیقات مقدماتی در دادسرا پایان یافته و متهم همچنان تحت قرار تأمین کیفری است؛ اما پرونده با صدور
کیفرخواست به دادگاه فرستاده شده و هنوز دادرسی انجام نشده است.
-5در مواردی که جریان دادرسی برقرار است؛ اما هنوز دادگاه ختم رسیدگی را اعلام نکرده است.
-6پس از صدور حکم قطعی شخص به عنوان محکوم به حبس در زندان است .در این صورت آیا میتوان
ممنوعالملاقات یا ممنوعالتماس یا ممنوعیت ارتباط با خانواده و بستگان را در حکم دادگاه مقرر کرد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
مستفاد از اصول دوم و بیست و دوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و بندهای 5و 6ماده واحده قانون احترام
به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی مصوب 1383و مواد 50 ،7 ،6 ،4و 524قانون آیین دادرسی
کیفری و مواد 40و 41آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور مصوب 1400ملاقات
متهم تحت نظر و بازداشتی و محکومعلیه زندانی با اعضای خانواده و بستگان خود و ارتباط مخابراتی با ایشان از
جمله حقوق متهمان و محکومان است و محرومیت از حقوق مذکور به دستور مقام قضایی در صور مختلف ،نیازمند
تجویز قانون است؛ بنابراین در فروض متعدد ذکر شده در استعلام با استفاده از قسمت اخیر ماده 50و بند »الف«
ماده 238قانون آیین دادرسی کیفری ،چنانچه در جریان تحقیقات مقدماتی یا دادرسی ،مقامات قضایی دادسرا یا
دادگاه بنا به جهاتی از قبیل حفظ آثار و ادله جرم یا جلوگیری از تبانی متهم با سایر متهمان یا شهود و مطلعان واقعه
یا خودداری شهود از ادای شهادت ،محرومیت از ملاقات ب ا بستگان یا محرومیت از تماس تلفنی متهم یا زندانی را
ضروری تشخیص دهند ،صرفاً تا رفع ضرورت مذکور ،می توانند در قالب دستور قضایی ،محرومیتهای مذکور را
اعمال نمایند.
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه