استعلام
چنانچه مؤسسهای دولتی برای طرح و تعقیب دعوا یا دفاع از آن ،دو نفر نماینده حقوقی )با تفویض حق تجدید
نظرخواهی( معرفی کرده باشد و حق اقدام انفرادی به هیچ کدام از آنها نداده باشد؛ خواهشمند است به پرسشهای
زیر پاسخ دهید:
-1با لحاظ ماده 75قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ،1379آیا رأی دادگاه
باید به رئیس دفتر یا قائممقام رئیس دفتر مرجع مخاطب ابلاغ شود یا به نمایندگان معرفیشده؟
-2آیا ابلاغ رأی به یکی از نمایندگان حقوقی کافی است؟
-3آیا ماده 35قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379شامل نمایندگان
حقوقی دستگاههای دولتی هم می شود؟ آیا در معرفینامه صادر شده حدود اختیارات نماینده؛ از جمله موارد
چهاردهگانه مقرر در ماده 35یادشده باید تصریح شود؟
-4چنانچه دادگاه احراز کند نماینده حقوقی فاقد شرایط قانونی مقرر در ماده 32قانون آیین دادرسی دادگاههای
عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379است ،آیا میتواند از پذیرش نماینده خودداری کند؟
پاسخ اداره کل حقوقی
1و -2چنانچه وزارتخانهها ،مؤسسات و دیگر نهادهای مذکور در ماده 32قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی
و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379و یا شرکتهای موضوع ماده 15قانون جهش تولید دانشبنیان مصوب
1401و بند »پ« ماده 20قانون تأمین مالی تولید و زیرساختها مصوب ،1402برای طرح دعوا یا دفاع و یا
تعقیب دعاوی مربوط از کارکنان خود به عنوان نماینده حقوقی استفاده کنند ،مخاطب ابلاغ وزارتخانهها ،مؤسسات،
نهادها و شرکتهای ذیربط است و نه نماینده حقوقی معرفیشده از سوی این مراجع و اساساً در چنین مواردی
ابلاغ به طرق قانونی باید نسبت به مرجع مخاطب به عمل آید؛ بنابراین ،ابلاغ از طریق حساب کاربری شخص
نماینده حقوقی مراجع یادشده فاقد اعتبار است؛ بر این اساس ،پاسخ به پرسش دوم نیز موضوعاً منتفی است.
-3در مواردی که وفق مقررات قانونی معرفی و حضور نماینده حقوقی برای طرح دعوا ،یا دفاع از آن و یا تعقیب
دعاوی مربوط تجویز شده است ،عمومات حاکم ناظر بر اختیارات وکیل دعاوی از جمله ماده 35قانون آیین
دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379مجرا است؛ بنابراین ،همانگونه که در مورد وکلای
دادگستری تصریح به اختیارات مندرج در این ماده الزامی است ،چنانچه نماینده حقوقی نیز دارای اختیارات مذکور
در این ماده باشد ،باید اختیارات وی به صراحت ذکر شود.
-4نظر به اینکه تش خیص احراز شرایط مقرر قانونی برای نماینده حقوقی بر عهده بالاترین مقام اجرایی سازمان یا
قائممقام قانونی وی قرار داده شده است ،دادگاه نمیتواند از پذیرش نماینده حقوقی معرفیشده به سبب فقدان شرایط
قانونی خودداری کند؛ اما مسؤولیت تخلف از قانون بر عهده مقامات مذکور میباشد.
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه