نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۵۶۰

آیا دادگاه صلح در مقام رسیدگی به دعاوی خانوادگی موضوع ماده 12قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ،1402 وفق ماده 8قانون حمایت خانواده تابع تشریفات آیین دادرسی مدنی نیست؟

نظر اکثریت :ماده 8قانون حمایت خانواده مصوب 1391رسیدگی در دادگاه خانواده را با تقدیم دادخواست و بدون رعایت سایر تشریفات آیین دادرسی مدنی دانسته است؛ تبصرههای 1و 2ماده یک این قانون نیز رسیدگی دادگاه عمومی حقوقی و دادگاه بخش به امور و دعاوی خانوادگی موضوع این قانون را با رعایت تشریفات مربوط و مقررات این قانون دانسته است؛ از جمله مقررات این قانون ،حکم موضوع ماده 8قانون است؛ بنابراین به نظر میرسد از منظر قانونگذار آنچه واجد اهمیت برای عدم رعایت تشریفات آیین دادرسی است ،نوع دعاوی و شمول عنوان امور و دعاوی خانوادگی است )ماده 4قانون(؛ صرف نظر از آنکه مرجع رسیدگیکننده دادگاه خانواده باشد یا دادگاههایی که به سبب عدم تشکیل این دادگاه ،از نظر مقنن صلاحیت رسیدگی پیدا میکنند؛ به همین ترتیب، دادگاه صلح که در اجرای ماده 12قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402به برخی امور و دعاوی خانوادگی رسیدگی میکند ،با لحاظ ماده 17همین قانون و با لحاظ حکم تبصره یک ماده یک قانون حمایت خانواده مصوب 1391بدون رعایت دیگر تشریفات آیین دادرسی رسیدگی و اقدام می کند .بر این اساس ،به نظر میرسد رسیدگی دادگاه صلح به امور و دعاوی خانوادگی داخل در صلاحیت این دادگاه ،بدون رعایت تشریفات دادرسی )به غیر از تقدیم دادخواست( است. نظر اقلیت :نظر به این که حکم مقرر در ماده 8قانون حمایت خانواده مصوب 1391ناظر بر رسیدگی در دادگاه خانواده است و با توجه به الزامی بودن رعایت تشریفات در دیگر دادگاهها به موجب ماده 2قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ،1379به نظر میرسد دادگاه صلح در رسیدگی به دعاوی خانوادگی موضوع ماده 12قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ،1402مکلف به رعایت تشریفات دادرسی است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه