نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۵۱۲

اولاً ،آیا دعوای »اثبات حیله و تقلب« منجر به صدور حکم قابل استماع است؟ توضیح آنکه ،برخی معتقدند دعوای مطروحه با استفاده از عنوان کلی مذکور قابل استماع نیست؛ بلکه باید مصداق خاصی مانند اثبات جعلیت ،اثبات اقرار فاسد و یا شهادت کذب ذکر و بر اساس آن رسیدگی شود؛ در مقابل ،بعضی معتقدند هر خواستهای قابل استماع است و قالب خاصی ندارد. ثانیاً ،چنانچه این دعوا قابل استماع باشد و دادگاه پس از بررسی متوجه دروغ بودن اظهارات اصحاب دعوا شود که مستمسک رأی دادگاه بوده است؛ اما آن دروغ قالب اقرار ،سوگند و یا شهادت و محتوایی غیر از آن داشته و به عنوان امارهایی در صدور حکم به کار رفته باشد ،آیا میتوان دعوای اثبات حیله و تقلب را استماع و در این خصوص اتخاذ تصمیم نمود؟

اولاً ،اثبات حیله و تقلب موضوع بند 5ماده 426و ماده 429قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ،1379با اثبات رفتار حیلهآمیز یا متقلبانه به عمل میآید؛ بنابراین ،دعوا باید برای اثبات این رفتار اقامه شود. ثانیاً ،رفتار حیلهآمیز یا متقلبانه ممکن است در پرونده کیفری ثابت شود؛ بنابراین ،اثبات حیله و تقلب موضوع مستندات قانونی پیشگفته ،در همه موارد مستلزم تقدیم دادخواست حقوقی نمیباشد. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه