استعلام
-1با توجه به این که وفق ماده 20قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ،1402این شوراها فقط نسبت به صلح
و سازش و صدور گزارش اصلاحی میتوانند اقدام کنند ،مقصود قانونگذار از وضع تبصره 4ماده 20این قانون
چیست؟ آیا دعاوی موضوع این تبصره با رضایت طرفین هم قابل سازش نمیباشد؟
-2با توجه به بند »الف« تبصره 5و بند یک ماده 2و ماده 17قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ،1402در
صورتی که دعوای مطروحه در دادگاه صلح با خواسته کمتر از پنجاه میلیون تومان باشد ،با لحاظ ماده 367
قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ، 1379آیا آرای محاکم صلح که قطعی
میباشد ،قابل فرجامخواهی است؟ چنانچه خواسته خواهان بیش از پنجاه میلیون تومان باشد ،آیا فرجامخواهی
به این آراء تسری دارد؟
-3با توجه به عبارت » اعتراض طرفین پرونده به تصمیم شورا« به شرح مذکور در ماده 25قانون شوراهای
حل اختلاف مصوب ،1402منظور کدام یک از تصمیمات شورا است؟ همچنین با عنایت به این که در ذیل ماده،
این »تصمیم« قابل اعتراض و در صورت نقض دادگاه صلح مکلف به رسیدگی دانسته شده است ،مدت زمان و
نحوه ارائه اعتراض از حیث تشریفات تجدیدنظرخواهی چگونه است؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1از آنجا که تبصره 4ماده 20قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402در ذیل ا ین ماده و در مقام تعیین
تکلیف شوراهای حل اختلاف در خصوص موارد داخل در صلاحیت این شوراها به شرح مندرج در مواد 13و
15قانون آمده است و با لحاظ بند یک ماده 13قانون یادشده که صلح و سازش در کلیه امور مدنی و حقوقی
را در صلاحیت شوراها دانسته است و به لحاظ تبعات صلح و سازش طرفین در خصوص اموال غیر منقول فاقد
سند رسمی ،به نظر می رسد مقنن عامدانه شوراهای حل اختلاف را فاقد صلاحیت برای ورود و اقدام به صلح و
سازش در خصوص دعاوی و اختلافات راجع به این قسم اموال دانسته است و بر این اساس ،در این قسم دعاوی،
شورای حل اختلاف صلاحیتی برای صدور گزارش اصلاحی ندارد.
-2با توجه به اینکه وفق ماده 17قانون شوراهای حل اختلاف مصوب » :1402در مواردی که در این قانون
حکمی تعیین نشده است ،آیین دادرسی و ترتیبات رسیدگی ،صدور رأی و اجرای احکام دادگاه صلح حسب
مورد تابع قوانین و مقررات حاکم بر دادگاههای حقوقی و کیفری است« و با عنایت به حکم صدر ماده 367
قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379که آراء دادگاههای بدوی را که به
علت عدم درخواست تجدید نظر قطعیت یافته است ،قابل فرجامخواهی دانسته است و با لحاظ تبصره 5ماده
12قانون صدرالذکر ،آراء دادگاه های صلح فقط نسبت به خواسته بیش از پانصد میلیون ریال که به جهت عدم
تجدید نظرخواهی قطعیت یافتهاند ،قابل فرجامخواهی است.
-3با توجه به این که به استناد مواد 13و 14قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ،1402صلاحیت این شورا
محدود به سازش شده است و ماده 25این قانون هم در چارچوب فصل سوم »ترتیب رسیدگی و اقدامات
سازشی« قرار گرفته است و تصمیم شورای حل اختلاف حسب مورد به استناد ماده 20این قانون ،گزارش
اصلاحی و یا تصمیم به بایگانی کردن پرونده است و ماده 25قانون یادشده نیز گزارش اصلاحی و همچنین
تصمیم شورای حل اختلاف را قابل اعتراض دانسته است ،مقصود از واژه تصمیم در این ماده ،تصمیم به بایگانی
کردن پرونده است و از آنجا که ترتیب اعتراض ،مهلت و تشریفات آن در این قانون تعیین نشده است ،مشمول
ماده 17قانون بوده و حسب مورد مقررات آیین دادرسی مدنی و کیفری بر آن حاکم خواهد بود.
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه