نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۳۶۱

بعضاً در پروندههای متعددی که مجازات آن تعلیق شده و دارای دستورات مراقبتی است ،ملاحظه میشود وفق ماده 50قانون مجازات اسلامی محکومعلیه در مدت تعیینی ،دستور دادگاه را اجرا نمیکند؛ به طور مثال در جرم رانندگی بدون گواهینامه مدت تعلیق اجرای مجازات که جزای نقدی است به مدت دو سال معلق شده است؛ از طرفی محکومعلیه مکلف شده در مدت 6ماه گواهینامه اخذ نماید؛ حال در صورتی که از دستور دادگاه سرپیچی و گواهینامه اخذ نکند ،ضمانت عدم اجرای آن چیست؟ آیا منظور ماده 50قانون مجازات اسلامی این است که اگر در مدت تعلیق که مکلف است ظرف 6ماه به طور مثال گواهینامه اخذ نماید ،در صورت عدم اجرا میتوان قرار تعلیق را لغو یا مدت آن را اضافه کند؟ به عبارت دیگر ،ضمانت عدم اجرای دستور در مدت 6ماه مذکور چه میباشد؟

در تعلیق مراقبتی ،تدابیر و دستورهای مراقبتی به مواردی منحصر است که در مواد 42و 43قانون مجازات اسلامی پیش بینی شده است و صدور دستوراتی غیر از آنچه در قانون ذکر شده است به دلیل ایجاد محدودیت در حقوق و آزادی های فردی ،فاقد وجاهت قانونی است و چون الزام مرتکب به »اخذ گواهی نامه رانندگی در مدت معین« از جمله دستورات احصاء شده ذیل ماده 43قانون مجازات اسلامی مصوب 1392نیست؛ لذا صدور چنین دستوری فاقد وجاهت است و عدم اجرای چنین دستوری نیز از شمول مقررات ماده 50قانون مجازات اسلامی مصوب 1392خارج است؛ زیرا مقررات این ماده ناظر بر عدم تبعیت مرتکب از برخی دستورات احصاء شده در قانون است که دادگاه وی را به اجرای آنها در مدت تعلیق ملزم کرده است .بدیهی است الزام مرتکب به گذراندن دوره خاص آموزش و یادگیری مهارت رانندگی با وسایل نقلیه مشمول بند »ح« ماده 43قانون مجازات اسلامی است و در صورت تخلف مرتکب از دستورات دادگاه مطابق مفاد ماده 50این قانون عمل میشود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه