نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۱۱۴۷

چنانچه شخصی درخت )یا درختان( موضوع ماده یک )اصلاحی (1387لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب 1359با اصلاحات و الحاقات بعدی را عامدانه و بدون اخذ مجوز قانونی قطع کند ،خواهشمند است به پرسشهای زیر پاسخ دهید: -1آیا فعل ارتکابی صرفاً تخلف محسوب می شود و رسیدگی به آن در صلاحیت کمیسیون موضوع ماده 7آییننامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب 1389/2/15شورای عالی استانها است و یا آنکه جرم محسوب می شود و باید مراجع قضایی به این موضوع رسیدگی کنند؟ -2در صورت مجرمانه بودن رفتار ارتکابی ،آیا مجازات آن باید بر اساس ماده 4لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب 1359با اصلاحات و الحاقات بعدی تعیین شود و یا بر اساس ماده 6این قانون؟ -3مقصود از عبارت » جرایم قطع بدون مجوز درختان« در تبصره 3ماده 5آیین نامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب 1389/2/15با اصلاحات بعدی چیست؟ چنانچه شخصی بدون مجوز و عامدانه درختان را قطع کرده باشد ،تعیین جریمه آن ،وفق تعرفه پیشنهادی شهرداری و مصوبه شورای شهر است و یا بر اساس میزان جزای نقدی مندرج در مواد 4و 6قانون یادشده؟

2 ،1و -3اولاً ،مطابق ماده ) 6اصلاحی (1387لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب 1359 با اصلاحات و الحاقات بعدی و با لحاظ مصوبه مورخ 1403/3/30هیأت وزیران در تعدیل میزان مبالغ مجازات نقدی جرایم و تخلفات مندرج در قوانین و مقررات مختلف موضوع تصویبنامه شماره /56261ت 62298هـ مورخ 1403/4/4همان مرجع» :هر کس درختان موضوع ماده یک قانون گسترش فضای سبز را عالماً و عامداً و بر خلاف قانون مذکور قطع یا موجبات از بین رفتن آنها را فراهم آورد ،علاوه بر جبران خسارت وارده حسب مورد به جزای نقدی از شانزده میلیون و پانصد هزار ریال تا یکصد و سی و دو میلیو ن ریال برای قطع هر درخت و در صورتی که قطع درخت بیش از سی اصله باشد به حبس تعزیری از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد«. در ماده 4قانون یادشده که بیانگر ممنوعیت قطع درختان مشمول این قانون بدون تحصیل اجازه از شهرداری و طبق ضوابط و مقررات مربوط است ،اصولاً مجازاتی تعیین نشده است تا تعارضی بین این دو ماده به وجود آید .توضیح آنکه ،منشأ سوءتفاهم به وجود آمده ،اشتباه در نگارش متن ماده 4قانون اصلاح لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب 1387است که در ابتدای این ماده عبارت »ماده «6از قلم افتاده و در ادامه نیز به جای »ماده «6اشتباهاً »ماده «4قید شده است؛ این اشتباه به موجب اصلاحیه ماده 4قانون اصلاح لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب 1398/6/11مجلس شورای اسلامی و منتشره در شماره 73889 مورخ 1398/6/16روزنامه رسمی کشور ،برطرف شده است. ثانیاً ،با عنایت به مواد 7و 8آیین نامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب 1389/2/15شورای عالی استانها و بندهای »ج« و »د« و تبصره یک ماده 5این آییننامه ،صدور مجوز قطع درختان واقع در معابر یا میادین که مانع عبور و مرور است و یا در محل احداث ساختمان و یا مسیر راه و نظایر آن قرار دارد ،در صلاحیت کمیسیون موضوع ماده 7این آییننامه است؛ با تصویب کمیسیون یادشده و صدور مجوز قطع درخت ،عوارض قطع درختان وفق تعرفه مصوب شورای اسلامی شهر موضوع تبصره 3ماده 5آییننامه یادشده اخذ میشود و اخذ این عوارض متفاوت از جزای نقدی موضوع ماده 6قانون صدرالذکر است .بر این اساس ،قطع یا فراهم آوردن موجبات از بین رفتن درختان بدون طرح موضوع در کمیسیون موضوع ماده 7آییننامه یادشده، دارای وصف کیفری و ضمانت اجرای پیشگفته است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه