نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۱۱۴۴

به موجب تبصره 5ماده 3قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا ،اختلاس و کلاهبرداری مصوب 1367در هر مورد از موارد ارتشاء هرگاه راشی قبل از کشف جرم مأمورین را از وقوع بزه آگاه سازد از تعزیر مالی معاف خواهد شد و در مورد امتیاز طبق مقررات عمل می شود و چنانچه راشی در ضمن تعقیب با اقرار خود موجبات تسهیل تعقیب مرتشی را فراهم نماید ،تا نصف مالی که به عنوان رشوه پرداخته است به وی بازگردانده میشود و امتیاز نیز لغو میگردد. چنانچه شرکت »الف« به عنوان شرکتی خصوصی با پرداخت رشوه ،امتیاز حمل و نقل کارکنان شرکت دولتی را به دست آورد و از سال 1399تا 1402به مفاد قرارداد عمل کند و قرارداد به صورت کامل اجرا شود؛ اما در سال 1401وقوع جرم کشف و به آن رسیدگی شود و در سال ، 1403رأی دادگاه مبنی بر لغو قرارداد و امتیاز صادر شود؛ با این توضیح که ،در مدت قرارداد شرکت دولتی پرداختی بابت اجرای قرارداد نداشته است؛ در این خصوص خواهشمند است به پرسشهای زیر پاسخ دهید: -1آیا مقصود از لغو امتیاز ،ابطال ،بطلان و یا فسخ امتیاز است؟ -2اثر امتیاز لغو ناظر به آینده است و یا آنکه حال و یا گذشته را نیز شامل میشود؟ -3در فرض سؤال ،تکلیف مطالبه حقوق مجری قرارداد بابت جابهجایی کارکنان اداره مذکور چیست؟

1و 2و -3در فرض سؤال که شرکت »الف« با پرداخت رشوه امتیاز حمل و نقل مسافران یک شرکت دولتی را به دست آورده و در طول چند سال با انعقاد قرارداد ،مفاد آن را به طورکامل اجرا کرده است؛ اما این امتیاز در اجرای ذیل تبصره 5ماده 3قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء ،اختلاس و کلاهبرداری مصوب ،1367 به موجب رأی دادگاه لغو شده است ،هر چند لغو امتیاز مذکور در ذیل تبصره یادشده به معنای ابطال امتیاز است؛ اما صرف لغو امتیاز به معنای ابطال قرارداد یا قراردادهای منعقده که به مفاد آن نیز عمل شده است ،نمیباشد؛ مگر آنکه ،دادگاه مستقلاً حکم به ابطال قرارداد نیز صادر کند؛ بنابراین در فرض سؤال ،تا زمانی که قرارداد ابطال نشده است ،واجد اثر است و در صورت ابطال قرارداد نیز اجرت عمل ،مطابق عمومات مربوط به استیفاء ،پرداخت میشود. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه