نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۱۱۲۵

در صورتیکه اولیای دم پس از صدور حکم قصاص و قبل از اجرای آن ،اعلام گذشت نمایند ،بدین نحو که علاوه بر اخذ مبلغی به عنوان دیه ،شرط کنند که محکوم به قصاص پس از آزادی ،حق تردد ،اقامت و یا مراجعه به محل زندگی مقتول را نداشته باشد و همچنین از مطالبه طلبش بابت مهریه خودداری کند و بر این اساس قاضی مجری حکم با صدور قرار موقوفی اجرا )قرار سقوط قصاص( به دلیل گذشت اولیای دم ،پرونده را برای تعیین تعزیر مطابق ماده 612قانون تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده به دادگاه کیفری یک ارسال نماید و دادگاه کیفری یک مطابق ماده مرقومه برای محکوم به قصاص حبس تعزیری تعیین و محکومعلیها پس از تحمل حبس و آزادی از زندان ،شروط اعلامی از سوی اولیای دم را نقض و هم به محل سکونت آنها تردد نماید و هم از دادگاه خانواده مطالبه مهریه نماید ،با این توضیح که مبلغ تعیین شده به حساب اجرای احکام واریز و بعضی از اولیای دم سهم خود را از آن برداشت کرده اند ،حال با توجه به مواد 361و 362قانون مجازات اسلامی و با توجه به اینکه مجازات تعزیری تعیین و تحمل شده است و نظر به اینکه قاضی اجرای احکام در خصوص جنبه خصوصی جرم قرار موقوفی اجرا و قرار سقوط قصاص را صادر کرده است با این اوصاف آیا دادگاه کیفری یک میتواند با احراز شرایط فوق و عدم انجام تعهد پیشبینی شده در گذشت اولیای دم ،دستور به ادامه اجرای حکم قصاص بدهد یا نیاز به صدور حکم جدید است؟

در فرضی که گذشت اولیای دم علاوه بر اخذ مبلغی به عنوان دیه ،به عدم تردد و اقامت محکوم به قصاص در محل سکونت اولیای دم و عدم مطالبه مهریه مشروط شده است و این شرط توسط محکوم نقض و نهایتاً شرط محقق نشده است ،در اجرای مواد 361و 362قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392پرونده جهت بررسی و اتخاذ تصمیم مقتضی نزد دادگاه صادر کننده حکم ارسال میشود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه