استعلام
در مورد حکم مقرر در ماده 22قانون حمایت خانواده مصوب ،1391آیا زوج محکوم به تحویل بیش از دویست
عدد سکه بهار آزادی ،به منظور تقسیط بیش از یکصد و ده سکه موضوع این ماده میتواند دادخواست تقسیط
مطرح کند و یا آنکه به سبب اماره عدم ملائت بیش از یکصد و ده سکه ،این امر در حکم اعسار تلقی شده و
دعوای اعسار مسموع نیست؟
پاسخ اداره کل حقوقی
از آنجا که وفق مواد 3و 23قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ،1394دعوای اعسار از پرداخت
محکومبه در بازداشت و یا آزادی محکومعلیه و یا ممنوعیت و لغو ممنوعیت وی از خروج از کشور مؤثر است،
در فرض سؤال که حکم به تحویل بیش از دویست سکه طلا به عنوان مهریه زوجه صادر شده است ،به نظر
میرسد دعوای اعسار مطلق )کلی( نسبت به مازاد بر یکصد و ده سکه طلا )موضوع ماده 22قانون حمایت
خانواده مصوب (1391و صدور حکم به آن به لحاظ آنکه مؤثر در جلوگیری یا لغو ممنوعیت خروج محکومعلیه
از کشور است ،در ماهیت قضیه قابل استماع است؛ اما دعوای اعسار به تقسیط نسبت به مازاد بر یکصد و ده
سکه طلا و صدور حکم به آن ،به لحاظ آنکه در موارد فوق تأثیری ندارد ،مشمول بند 7ماده 84قانون آیین
دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379است.
شایسته ذکر است با عنایت به فلسفه وضع ماده 23قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394و
عبارات به کار رفته در آن ،به نظر میرسد مقصود از عبارت »ثبوت اعسار محکومعلیه« مذکور در این ماده،
ثبوت اعسار مطلق )کلی( است و منصرف از تقسیط محکومبه می باشد؛ به ویژه آن که ،لغو قرار ممنوعالخروجی
محکومعلیه با سپردن تأمین مناسب یا تحقق کفالت در ماده مزبور پیشبینی شده و در موارد تقسیط محکومبه
نیز قابل اعمال است؛ بنابراین ،صدور حکم تقسیط محکومبه موجب لغو قرار ممنوعالخروجی نمیشود؛ بلکه لغو
قرار مذکور با سپردن تأمین مناسب یا تحقق کفالت امکانپذیر است.
فریده شکری
معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه