نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۱۰۸۳

به موجب رأی داور حکم بر فسخ معامله خودرو و استرداد آن به خواهان صادر شده است .وفق استعلام صورت گرفته از اداره راهور ،خودرو در مالکیت رسمی محکومعلیه رأی داوری نیست و به شخص ثالثی منتقل شده است .آیا در چنین فرضی میتوان رأی داوری از حیث استرداد خودرو به خواهان را اجرا کرد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ ،آیا به سبب انتقال بعدی خودرو توسط محکوم علیه به ثالث ،موضوع در حکم تلف تلقی میشود و اجرای احکام باید ماده 46قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356را اعمال کند؟

اولاً ،با عنایت به احکام مقرر در مواد 302 ، 36 ، 31، 30و 311قانون مدنی ،به نظر میرسد نمی توان انتقال رسمی مال را تلف حکمی تلقی کرد؛ زیرا محرومیت مالک از مالکیت و استرداد عین مال امری استثنایی و خلاف اصل است و تنها در موارد مصرح قانونی جایز است و نمیتوان احکام استثنایی قانون را به دیگر موارد تسری داد؛ بنابراین فرض سؤال که حکم داوری بر فسخ معامله خودرو و استرداد آن به خواهان صادر و در مرحله اجرای حکم مشخص شده است خودرو در مالکیت محکومعلیه رأی داوری نیست و به شخص ثالثی انتقال یافته است ،از شمول حکم مقرر در ماده 46قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356خارج است. ثانیاً ،در فرض سؤال ،رأی داوری و اجراییه صادره لازمالاجرا بوده و انتقال خودرو مانع اجرای رأی نیست و چنانچه عین محکومبه )خودرو( در تصرف منتقلالیه باشد ،وفق ماده 44قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356رفتار میشود. فریده شکری معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه