نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۱۰۶۴

آیا دعوای اعلام بطلان معامله مال غیر منقول و ابطال اسناد مربوط به معامله مال غیر منقول؛ اعم از اسناد عادی و رسمی ،جزو دعاوی مالی منقول محسوب میشود و یا آنکه در زمره دعاوی مالی غیر منقول است؟ هزینه دادرسی این قسم از دعاوی به چه میزان است و معیار پرداخت آن )تقویم اعلامی خواهان یا ارزش معاملاتی مال غیر منقول( کدام است؟

-1تمیز دعاوی مالی و غیرمالی از یکدیگر ممکن است با بررسی آثار و نتایج حاصله از آن صورت پذیرد. چنانچه نتیجه مستقیم حاصل از دعوا آثار مالی داشته باشد ،دعوای مطروحه مالی و در غیر این صورت غیرمالی است .بر این اساس ،دعوا به خواسته صدور حکم بر ابطال معامله و یا ابطال سند مربوط به معامله مال غیر منقول )اعم از عادی و رسمی( جنبه مالی ندارد؛ زیر -تمیز دعاوی مالی و غیرمالی از یکدیگر ممکن است با بررسی آثار و نتایج حاصله از آن صورت پذیرد .چنانچه نتیجه مستقیم حاصل از دعوا آثار مالی داشته باشد ،دعوای مطروحه مالی و در غیر این صورت غیرمالی است .بر این اساس ،دعوا به خواسته صدور حکم بر ابطال معامله و یا ابطال سند مربوط به معامله مال غیر منقول )اعم از عادی و رسمی( جنبه مالی ندارد؛ زیرا صرف ابطال سندی که بر خلاف مقررات یا به صورت جعلی تنظیم شده و یا اعمال حقوقی موضوع آن به دلیل فقدان شرایط و ارکان اساسی باطل بوده است ،نتیجه مالی برای خواهان ندارد. -2با توجه به مراتب پیشگفته ،هزینه دادرسی دعوای فرض سؤال )اعلام بطلان معامله مال غیر منقول و ابطال اسناد مربوط به این معامله( وفق عمومات حاکم بر هزینه دادرسی دعاوی غیر مالی محاسبه و اخذ میشود. ا صرف ابطال سندی که بر خلاف مقررات یا به صورت جعلی تنظیم شده و یا اعمال حقوقی موضوع آن به دلیل فقدان شرایط و ارکان اساسی باطل بوده است ،نتیجه مالی برای خواهان ندارد. -2با توجه به مراتب پیشگفته ،هزینه دادرسی دعوای فرض سؤال )اعلام بطلان معامله مال غیر منقول و ابطال اسناد مربوط به این معامله( وفق عمومات حاکم بر هزینه دادرسی دعاوی غیر مالی محاسبه و اخذ میشود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه