نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۱۰۲۵

دعوایی مبنی بر مطالبه وجه یک فقره چک به مبلغ پانصد میلیون ریال در دادگاه صلح اقامه شده و دادگاه پس از رسیدگی ،حکم قطعی به محکومیت خوانده به پرداخت وجه چک صادر کرده است .پس از آن دارنده چک -بستانکار – به موجب دادخواست جداگانه ای خسارت تأخیر تأدیه چک را مطالبه کرده است؛ مبلغ این خسارت تا زمان تقدیم دادخواست یک میلیارد و یکصد میلیون ریال برآورد و درخواست شده است .در این خصوص ،خواهشمند است به پرسشهای زیر پاسخ دهید: -1با لحاظ تبصره )الحاقی (1376ماده 2قانون صدور چک مصوب 1355با اصلاحات و الحاقات بعدی و قانون استفساریه این تبصره مصوب 1377و بند یک ماده 12قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ،1402کدام دادگاه صلاحیت رسیدگی به دعوای مطالبه خسارت تأخیر تأدیه به مبلغ یک میلیارد و یکصد میلیون ریال را دارد؟ دادگاه عمومی حقوقی یا دادگاه صلح؟ -2با لحاظ بند »ج« ماده 331و بند 5ماده 369قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ،1379آیا رأیی که در خصوص دعوای مطالبه خسارت تأخیر تأدیه صادر میشود ،قابل تجدیدنظر و فرجامخواهی است؟

1و -2با توجه به تبصره یک ماده 515قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379و نظر به اینکه دعوای مطالبه خسارت تأخیر تأدیه چنانچه مستقلاً مطرح شود ،دعوای مستقلی محسوب می شود و از شمول متفرعات دعوا موضوع بند »ج« ماده 331این قانون خارج است ،در فرض سؤال رسیدگی به دعوای مطالبه خسارت تأخیر تأدیه با لحاظ میزان آن در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است و حکم مقرر در تبصره )الحاقی ( 1376ماده 2قانون صدور چک مصوب 1355با اصلاحات و الحاقات بعدی؛ با لحاظ آن که در زمان تصویب این تبصره رسیدگی به دعاوی حقوقی؛ از جمله چک در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی بوده است، منصرف از وضعیت جدید پس از تشکیل دادگاه صلح است که صلاحیت آن مقید به نصاب خاصی است .بر این اساس ،در فرض سؤال قابلیت تجدیدنظر و فرجام رأی صادره نیز تابع عمومات قانونی حاکم است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه