نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۲/۳۷

نظر به اینکه در ماده 88قانون آیین دادرسی کیفری قید شده است» :در اموری که از طرف دادستان به معاون دادستان یا دادیار ارجاع میشود ،آنان در امور محوله تمام وظایف و اختیارات دادستان را دارند« ،آیا دادیار اختیار صدور دستور ضبط وجهالکفاله و وجهالوثاقه موضوع ماده 230قانون آیین دادرسی کیفری را دارد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ ،آیا نیاز به صدور ابلاغ ویژه جهت انجام این امر میباشد؟

اولاً ،به تصریح ماده 230و تبصره ماده 537قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392اجرای دستورهای دادستان درخصوص اخذ وجه التزام ،وجهالکفاله و یا وثیقه در معاونت اجرای احکام کیفری که به دلالت ماده 485به تعداد لازم قاضی اجرای احکام کیفری در اختیار دارد ،مطابق قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356صورت میپذیرد. ثانیاً ،مطابق ماده 88قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392در اموری که از سوی دادستان یا معاون ایشان به دادیار ارجاع میشود ،دادیار تمام وظایف و اختیارات دادستان از جمله صدور دستور اخذ وجهالکفاله ،ضبط وثیقه و صدور دستور اجرای احکام لازمالاجرای کیفری را دارا میباشد؛ لذا در صورت ارجاع دادستان یا معاون ایشان، دادیار باید نسبت به صدور دستور انجام مزایده ،فروش اموال و پرداخت محکومبه اقدام کند و به کسب اجازه موردی یا ابلاغ ویژه از دادستان یا معاون ایشان نیاز نیست. ثالثاً ،صرف نظر از این که مستنبط از مواد مختلف قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392به ویژه مواد 485 و 489این است که قاضی اجرای احکام ،قاضی خاص و مشخصی است که از سایر قضات شاغل در دادسرا ،نظیر دادیار و بازپرس متفاوت است؛ با این وجود در صورتی که به هر دلیل چنین قاضی در دادسرا وجود نداشته باشد، با توجه به این که مطابق ماده 484قانون یادشده ،اجرای احکام به طور کلی به عهده دادستان است ،بنابراین و با لحاظ ماده 88این قانون ،دادستان میتواند وظایف و اختیارات خود در اجرای احکام را به معاون یا دادیار ،ارجاع کند .ضمناً ،بدیهی است که چنانچه ،به تشخیص رئیس قوهقضاییه مطابق ماده 484قانون مارالذکر در حوزه قضایی، معاونت اجرای احکام کیفری تشکیل شود ،قاضی اجرای احکام عهدهدار این وظیفه خواهد بود. رابعاً ،همانگونه که در بند »ثالثاً« بیان شد ،در حوزه قضایی که رئیس قوهقضاییه تشخیص دهد ،معاونت اجرای احکام کیفری تشکیل میشود و در این معاونت ،قاضی اجرای احکام انجام وظیفه میکند .چنانچه ،در حوزه قضایی، این معاونت تشکیل نشده باشد ،اجرای احکام و دستورهای دادستان در مورد اخذ وجهالکفاله و یا ضبط وثیقه موضوع ماده 537قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392توسط معاونین دادستان یا دادیاران با ارجاع دادستان، بلااشکال است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه