نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۲/۲۴۶

با عنایت به مواد 278و 265قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392نظر به اینکه قانونگذار در رابطه با پروندههای مطروحه در دادسرا یا دادگاه اعلام نموده ...» :هرگاه به علت جرم نبودن عمل ارتکابی قرار منع تعقیب صادر و به هر دلیلی قطعی شود ،نمیتوان بار دیگر متهم را به همان اتهام تعقیب کرد «... قانونگذار در مواد یادشده در خ صوص جرم نبودن عنوان اتهامی مورد درخواست رسیدگی تکلیفی بیان نموده؛ ولی در عمل رویههای متهاتفی در دادسرا و دادگاه مورد عمل میباشد بدین نحو که: الف -چنانچه عمل ارتکابی جرم نباشد و منتهی به صدور قرار منع تعقیب گردد ،چه موضوع جرائم تا درجه 6 بوده یا درجه 7و 8برخی از همکاران محترم قضایی در صورتی که شخص مدعی تقاضای تجویز مجدد رسیدگی را نماید ،شروع به رسیدگی و اتخاذ تصمیم مقتضی مینمایند و برخی دیگر با عنایت به متن صریح قانون موضوع را کان لم یکن تلقی و پرونده را مختومه مینمایند .با توجه به اختلاف عمل ،نظریه آن اداره محترم را جهت بهرهبرداری همکاران اعلام فرمایید. ب -چنانچه شخص مدعی ،ادله ای جهت اثبات ادعایش ارائه نموده و همکار محترم قضایی دادسرا یا دادگاه با توجه به درجه مجازات جرم اعلامی به جهت جرم نبودن عمل مورد اشاره اقدام به صدور قرار منع تعقیب نماید ،در صو رتی که مجدداً همان اتهام را با ادله جدید مورد تقاضای رسیدگی قرار دهد ،آیا مجوزی برای طرح مجدد موضوع میباشد؟

با عنایت به اصول حقوق کیفری و صراحت حکم مقنن در صدر ماده 278قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392که همسو با اصول مذکور است ،در موردی که علت صدور قرار منع تعقیب ،جرم نبودن عمل ارتکابی )به مفهوم رفتار موضوع ماده 2قانون مجازات اسلامی مصوب (1392باشد ،قرار مذکور پس از قطعی شدن تا زمانی که به یکی از طرق قانونی فوقالعاده شکایت از آراء نقض نشده است اعتبار امر مختوم داشته و به استناد بند »چ« ماده 13قانون موصوف نمیتوان متهم را به لحاظ همان رفتار هر چند تحت عنوان دیگری مجدداً مورد تعقیب قرار داد؛ اما در فرضی که علت صدور قرار منع تعقیب ،فقدان یا عدم کفایت دلیل باشد ،با عنایت به قسمت اخیر ماده 278قانون پیشگفته پس از قطعیت قرار و در صورت کشف دلیل جدید بر وقوع جرم یا ارتکاب آن توسط متهم ،تعقیب مجدد متهم مطابق ترتیب مقرر در این ماده فقط برای یک بار دیگر امکانپذیر است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه