نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۲/۲۲

مردی مرتکب قتل عمدی دو مرد مسلمان میشود و حکم به دو بار قصاص صادر شده و قطعی میشود .در مرحله اجرای احکام اولیای دم بالغ و عاقل یکی از مقتولین تقاضای قصاص میکنند و در اولیای دم مقتول دیگر یک نفر بالغ میباشد و مابقی صغیر میباشند )زیر 4سال و پسر( و فرد بالغ تقاضای قصاص میکند .سؤالاتی که مطرح میشود این است که: -1آیا با درخواست اولیای دم که همگی بالغ و عاقل هستند و صدور استیذان ،میتوان بدون اینکه منتظر موضع اولیای دم مقتول دیگر بود ،حکم قصاص را اجرا کرد یا اینکه بایستی سهم اولیای دم مقتول دیگر را که صغیر هستند پرداخت نمایند؟ -2چنانچه ولی دم بالغ مقتول دیگر )که اولیای دم صغیر نیز دارند( تقاضای دیه نماید ،آیا اجرای قصاص از ناحیه اولیای دم بالغ و عاقل مقتول دیگر مستلزم پرداخت سهم خواهان دیه به وی میباشد؟

برابر ماده 383قانون مجازات اسلامی مصوب » :1392اگر یک نفر ،دو یا چند نفر را عمداً به قتل برساند ،اولیای دم هر یک از مقتولان می توانند به تنهایی و بدون گرفتن رضایت اولیای مقتولان دیگر و بدون پرداخت سهمی از دیه به آنان اقدام به قصاص کنند«؛ بنابراین در فرض سؤال ،اجرای حکم قصاص به درخواست اولیای دم یکی از مقتولان که همگی کبیر و عاقل هستند منوط به اعلام نظر اولیای دم مقتول دیگر نیست. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه