نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۲/۱۶۱

بعضاً مشاهده میشود که دادستانهای محترم در تنظیم لیست کشیک توجه کافی به تمایز صلاحیت ذاتی دادستان و بازپرس ندارند .توضیح اینکه اگر چه با پیشبینی بازپرس ویژه قتل و دیگر جرایم موضوع ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری ،دیگر مقامات قضایی دادسرا را از اتخاذ تصمیم در چنین مواردی معاف میکنند؛ اما از تعیین کشیک ویژه از میان دادستان ،معاونین و دادیاران در خصوص مواردی که در صلاحیت ذاتی مقامات مذکور است؛ از جمله پروندههای اجرای احکام کیفری خودداری میکنند .به دیگر سخن از بازپرس نیز خواسته میشود همچون دیگر مقامات قضایی دادسرا در چنین پروندههایی اتخاذ تصمیم کند .حال سؤال این است که آیا در اوقات کشیک ،برای بازپرس صلاحیتی افزون بر صلاحیت مقرر قانونی به وجود میآید و آیا میتوان بازپرس را در وقت کشیک ،جانشین دادستان تلقی کرد و ایشان را مجاز بلکه مکلف به اتخاذ تصمیم در پروندههای اجرای احکام کیفری دانست؟

الف -با عنایت به مواد 484و 489قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392اجرای احکام کیفری از وظایف خاص دادستان است که این وظیفه را بر اساس ماده 88قانون یاد شده ،میتواند به معاون دادستان یا دادیار ارجاع کند؛ نه بازپرس که به دلالت ماده 92مرجع تحقیق است. ب -با عنایت به تفکیک وظایف بازپرس )مرجع تحقیق( از دادستان )مرجع تعقیب( در فصلهای سوم و چهارم قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392در فرض سوال ،بازپرس در مقام قاضی کشیک نیز مجاز به اتخاذ تصمیم ،خارج از چهارچوب وظایف خاص خویش نیست و از آن جا که اجرای احکام کیفری به دلالت مواد فوقالذکر ،از وظایف دادستان است ،بازپرس از ورود به قلمرو آن ممنوع است. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه