نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۲/۱۲۸

چنانچه فردی در سال 1380در حادثه رانندگی مصدوم شود و صدمات وارده تحت پوشش بیمه باشد ،اما مصدوم در سال 1402مبلغ دیه را مطالبه کند ،آیا درخواست دیه یومالادا پذیرفته است؟ مسؤولیت بیمهگذار و بیمهگر در پرداخت دیه چه میزان است؟ چنانچه حکم محکومیت به پرداخت دیه در سال 1380صادر؛ اما اجراییه در سال 1402درخواست شود ،آیا میزان دیه به صورت یومالادا خواهد بود؟

اولاً ،دیه همواره به نرخ روز پرداخت میشود و در این امر اختلافی نیست؛ حکم مذکور در ماده 13قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395مبنی بر پرداخت دیه به بهای روز بر این امر تأکید و تصریح دارد. ثانیاً ،به لحاظ اطلاق ماده 13و قسمت اخیر ماده 65ناظر به بندهای »الف« و »ب« ماده 4قانون بیمه اجباری خسارت وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب ،1395حکم مذکور در ماده 13 این قانون )پرداخت دیه به قیمت یومالاداء( اعم از اینکه بیمهگر یا صندوق تأمین خسارتهای بدنی مسؤول پرداخت آن باشد ،نسبت به بیمهنامههای صادره پیش از لازمالاجرا شدن این قانون که خسارت آنها پرداخت نشده است و نیز دیگر موارد که صندوق موضوع ماده 21این قانون متعهد پرداخت آن بوده است ،قابل تسری و اعمال است .روح قانون یادشده نیز اقتضای چنین برداشتی را دارد .بنابراین در فرض سؤال که تصادف پیش از سال 1387رخ داده و مصدوم در سال جاری دیه را مطالبه کرده است ،چنانچه مشمول مرور زمان موضوع ماده 12قانون بیمه اجباری مسؤولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل اشخاص ثالث مصوب 1347نشده باشد ،تعهد شرکت بیمه مبنی بر پرداخت دیه به نرخ روز به قوت خود باقی است؛ هم چنان که فرض دوم سؤال یعنی صدور حکم به محکومیت راننده مسبب حادثه به پرداخت دیه در سال 1380و صدور اجراییه آن در سال ،1402مشمول همین حکم است و مبلغ دیه باید به نرخ روز پرداخت شود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه