نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۹۸۲

با توجه به اینکه در اجرای ماده 299قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392دادگاه عمومی بخش صرف ًا صلاحیت رسیدگی به تمامی جرایم در صلاحیت دادگاه کیفری دو را دارد ،در صورتیکه در دادگاه عمومی بخش، پرونده همراه با متهم تحت نظر جرائم در صلاحیت دادگاه کیفری دو و دادگاه انقلاب به یکی از شعب ارجاع شود، آیا قاضی رسیدگیکننده به سبب فقدان صلاحیت ذاتی نسبت به جرم در صلاحیت دادگاه انقلاب ،باید بلافاصله پس از ارجاع با صدور قرار عدم صلاحیت ،بدل پرونده را به همراه متهم به مرجع صالح ارسال کند و اقدام تحقیقی خاصی راجع به جرم در صلاحیت دادگاه انقلاب انجام ندهد و صرفاً تحقیقات مقدماتی راجع به بزه در صلاحیت دادگاه کیفری دو را انجام دهد یا آنکه باید مبادرت به تفهیم اتهام و اخذ تأمین کیفری نسبت به هر دو جرم بنماید و سپس همانند مبحث صلاحیت محلی در راستای مواد 116و 117قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392 ظرف چهل و هشت ساعت در خصوص جرم در صلاحیت دادگاه انقلاب ،قرار عدم صلاحیت صادر کند؟

با توجه به حوزه صلاحیت دادگاه بخش که مطابق ماده 299قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392به تمام جرایم در صلاحیت دادگاه کیفری دو رسیدگی میکند و با عنایت به ماده 337این قانون که رئیس دادگاه بخش یا دادرس آن ،تنها در جرایم موضوع ماده 302قانون مذکور که در صلاحیت دادگاه کیفری یک است ،به عنوان جانشین بازپرس اقدام میکند ،بنابراین قضات دادگاه بخش ،صلاحیت انجام تحقیقات مقدماتی و صدور قرار جلب به دادرسی را در جرایمی که در صلاحیت دادگاه انقلاب است ،ندارند و در صورت طرح چنین پروندههایی در دادگاه عمومی بخش ،این دادگاه باید قرار عدم صلاحیت صادر کند؛ با این وجود ،عدم صلاحیت این دادگاه ،مانع از صدور دستورها و اقدامات لازم برای جلوگیری از امحای آثار جرم و فرار و مخفی شدن متهم و در صورت لزوم تفهیم اتهام و صدور قرار تأمین کیفری و انجام تحقیقات ضروری با اتخاذ ملاک از ماده 78قانون پیشگفته در جرایم مشهود نیست. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه