استعلام
چنانچه در اجرای ماده 507قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392دادیار اجرای احکام کیفری قرار تأمین
کیفری صادر و یا آن را تشدید کند ،آیا قرار تأمین صادره قطعی است و یا آنکه تشریفات مربوط به صدور قرار
تأمین کیفری در مراحل تحقیق نظیر تأیید دادستان ،ابلاغ به متهم ،حق اعتراض متهم به قرار تأمین و یا بازیابی
قرار تأمین صادره وفق ماده 242قانون یادشده در مرحله اجرای احکام کیفری لازمالرعایه است؟ -2چنانچه
محکومعلیه از پرداخت جزای نقدی مقرر در حکم به عنوان جزای نقدی بدل از حبس امتناع کند ،آیا بندهای »الف«
و »ب« ماده 529قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392باید توسط دادگاه اعمال شود و یا از آنجا که این
اقدام یکی از اشکال اجرای احکام کیفری است ،قاضی اجرای احکام کیفری میتواند ماده 529یادشده را رأس ًا
اعمال و محکومعلیه را به لحاظ عجز از پرداخت جزای نقدی حبس کند؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1به تصریح ماده 507قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392قاضی )دادیار( اجرای احکام کیفری در صدور
قرار تأمین کیفری باید مطابق مقررات رفتار نماید؛ بنابراین با عنایت به مواد 226 ،217 ،92 ،88و 270این
قانون ،رعایت تشریفات مقرر برای صدور و اجرای قرار تأمین کیفری؛ از جمله اخذ موافقت دادستان در موارد
منصوص قانونی و نیز پذیرش حق اعتراض محکومعلیه به قرار مذکور مطابق مقررات قانونی ضرورت دارد.
بدیهی است تخفیف یا فک قرار تأمین کیفری موضوع صدر ماده 242قانون یادشده ناظر بر مرحله تحقیقات
مقدماتی و پیش از صدور قرار نهایی در دادسرا است و در مرحله اجرای احکام فاقد موضوعیت است.
-2اولاً ،مستنبط از مفاد ذیل ماده 529قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392اینکه برای تقسیط جزای
نقدی ،حکم دادگاه لازم است ،به طریق اولی تغییر مجازات تعیینشده و تبدیل آن به نوع دیگر ،مستلزم صدور
حکم از ناحیه دادگاه است؛ ضمن آنکه ،ذیل تبصره یک این ماده ،به صراحت وظیفه قاضی اجرای احکام کیفری
را نظارت بر اجرای صحیح حکم اعلام کرده است.
ثانیاً ،با توجه به عبارت »در صورت عدم شرایط اجرای بند »الف« این ماده« در بند »ب« ماده 529قانون آیین
دادرسی کیفری مصوب ،1392در صورت تخلف محکوم از انجام خدمات عمومی رایگان موضوع بند »الف«
ماده 529پیشگفته با صدور حکم دادگاه ،محکوم در قبال هر یک میلیون ریال جزای نقدی مذکور در حکم اصلی،
یک روز بازداشت خواهد شد .بنا به مراتب یادشده ،قاضی اجرای احکام کیفری اختیاری در اعمال بندهای »الف«
و »ب« ماده 529قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392ندارد.
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه