نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۹۲۶

محکومعلیه و محکومله طی صورتجلسهای به عنوان گزارش اصلاحی توافق کردهاند که زوجه در سال یک سکه طلا به عنوان مهریه دریافت کند .پس از این مصالحه محکوملها منزل مسکونی محکومعلیه را با این ادعا که وی منزل دیگری دارد و این مسکن جزء مستثنیات دین نمیباشد ،جهت دریافت طلب خود معرفی کرده است .آیا محکوملها میتواند پس از توافق به شرح یادشده ،مالی از محکومعلیه را جهت توقیف و استیفای مهریه معرفی کند؟ توضیح آنکه ،محکوملها مدعی است پیش از حصول توافق ،منزل مسکونی محکومعلیه در توقیف بوده است.

گرچه سؤال مبهم است ،هرگاه محکومعلیه دادخواست اعسار تقدیم کرده باشد و در اثناء رسیدگی به دعوای اعسار، طرفین راجع به پرداخت محکومبه ،به نحو اقساط توافق نمایند و دادگاه در این مورد گزارش اصلاحی صادر کند، در حقیقت تقسیط محکومبه با توافق طرفین صورت گرفته است و بر اساس گزارش اصلاحی صادره رفتار میشود. حال چنانچه متعاقباً مالی از محکومعلیه معرفی شود ،مانع از استیفای بخش اجرانشده آن از اموال به دست آمده یا مطالبات وی نیست؛ زیرا توافق طرفین در فرض فوق ناظر به وضع مالی محکومعلیه است؛ نه آنکه دین به طور مطلق و به صورت اقساطی ،مؤجل شود؛ مگر آنکه برای دادگاه قصد طرفین مبنی بر تقسیط دین به طور مطلق و صرفنظر از وضع مالی محکومعلیه احراز شود که در این صورت ،استیفای بخش اجرانشده آن از اموال وی جایز نیست و محکوملها فقط میتواند نسبت به آن مقدار از اقساط که موعد آن فرا رسیده است ،مال معرفی کند .در هر صورت احراز اراده طرفین و حدود و ثغور آن ،بر عهده مرجع قضایی مربوط است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه