نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۹۲۴

مطابق ماده 609قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات توهین به مقامات دولتی مذکور در این ماده جرم شناخته شده و مطابق ماده 11قانون کاهش مجازات حبس تعزیری جرم موضوع این ماده قابل گذشت اعلام شده است. حال سؤال اینجاست که در صورتی که مقامات دولتی مورد توهین یا افتراء واقع شوند ،آیا ادارات حقوقی و نمایندگان حقوقی و وکلای وزارتخانههای مربوطه میتوانند از طرف مسؤول مورد تعرض )شخصیت حقیقی یا حقوقی( اقامه شکایت کرده یا اعلام گذشت نمایند؟

وفق صدر ماده واحده قانون حمایت قضایی از کارکنان دولت و پرسنل نیروهای مسلح مصوب 1376با اصلاحات بعدی، ارائه خدمات حقوقی به کارکنان در رابطه با دعاوی و شکایات که از انجام وظیفه اداری آنان ناشی میشود یا به نحوی با وظایف ایشان مرتبط است ،منوط به درخواست کتبی آنان است و در این موارد کارشناس حقوقی به عنوان وکیل کارمند اقدام و مراجع قضایی مکلف به پذیرش کارشناس حقوقی مربوط به همین عنوان میباشند؛ ولی هرگاه کارشناس حقوقی یادشده رأساً و بدون درخواست کتبی کارمند طرح شکایت کند ،چنانچه جرم انتسابی از جرایم قابل گذشت موضوع ماده 104قانون مجازات اسلامی )اصلاحی (1399از قبیل افترا و نشر اکاذیب و توهین مواد 609و 697و 698قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375باشد قابل تعقیب نیست؛ ولی در صورت غیر قابل گذشت بودن جرم ،اقدام دستگاه مربوط به عنوان اعلام جرم تلقی میشود و باید تعقیب قانونی لازم صورت گیرد .بدیهی است در موارد فوق چنانچه دستگاههای مشمول این ماده واحده ،مستقلاً به عنوان شخص حقوقی بزهدیده واقع شوند ،میتوانند با معرفی نماینده حقوقی به نمایندگی دستگاه مذکور طرح شکایت کنند؛ ولی موضوع از شمول ماده واحده پیشگفته خارج است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه