نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۹۰۱

با توجه به اینکه افرادی بدون داشتن پروانه رسمی مذکور در ماده 3اصلاحی 1379/12/10قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی اقدام به عمل لیزر پوست مینمایند و پس از تشکیل پرونده به اتهام دخالت در امور پزشکی بدون داشتن پروانه رسمی تحت تعقیب قرار میگیرند ،در صورت محکومیت با توجه به این که قانون پیشگفته در خصوص ضبط دستگاه لیزر ساکت است آیا میتوان دستگاه لیزر را به عنوان وسیله ارتکاب جرم بر اساس ماده 215قانون مجازات اسلامی و ماده 148قانون آیین دادرسی کیفری ضبط کرد؟ در صورت ضبط آیا تحویل دانشگاه علوم پزشکی شود؟

مفهوم عام آلات و ادوات جرم شامل کلیه اشیاء و اموالی است که دلیل یا وسیله ارتکاب جرم بوده ،از جرم تحصیل شده ،حین ارتکاب استعمال یا برای استعمال اختصاص یافته است .برخی اشیاء ذاتاً وسیله ارتکاب جرمند و یا از جرم تحصیل میشوند؛ همانند انواع مواد مخدر ،اسکناس و اسناد مجعول ،سکه تقلبی و ...که در صدور دستور ضبط این اموال توسط دادگاه تردیدی نیست؛ اما برخی اشیاء دیگر ،ذاتاً این خصیصه را ندارند اما ممکن است حین ارتکاب جرم استعمال یا برای استعمال اختصاص داده شوند همانند رایانه ،حاملهای داده ،وسایل نقلیه ،آلات موسیقی و ...قانونگذار در مواردی به ضبط وسایل ارتکاب جرم به عنوان مجازات اصلی تصریح کرده است؛ همانند ضبط تجهیزات دریافت از ماهواره موضوع قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره یا ضبط محصولات صیادی و ابزار آلات صید موضوع بند »ج« ماده 22قانون حفاظت و بهرهبرداری از منابع آبزی جمهوری اسلامی ایران .اما در سایر مواردی که قانون به ضبط اموال تصریح نکرده است مطابق ماده 148قانون آیین دادرسی کیفری ) 215قانون مجازات اسلامی( عمل میشود. بر این اساس در فرض سؤال موجب قانونی برای ضبط تجهیزات پزشکی از جمله دستگاه لیزر که در ارتکاب جرم موضوع ماده 3قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی )مصوب 29/3/1334با اصلاحات و الحاقات بعدی( استفاده شدهاند و ذاتاً وسیله ارتکاب جرم نیستند ،وجود ندارد. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه