استعلام
محکوم علیه به جرم تخریب اراضی ملی به پرداخت 18,000,000ریال جزای نقدی جایگزین یک ماه حبس و به
جرم قطع غیرمجاز درختان جنگلی به پرداخت 18,000,000ریال جزای نقدی جایگزین 11روز حبس تعزیری و
پرداخت 5میلیارد و 600میلیون و 500هزار ریال جریمه نقدی محکوم شد است.
با توجه به تبدیل مجازات حبس درهر دو فقره مجازات به جزای نقدی و در اجرای ماده 134قانون مجازات
اسلامی ،اولا مجازات اشد کدام است ،ثانیا در صورت اعتقاد به اجرای مجازات و غیرمجاز درختان جنگلی بعنوان
مجازات اشد و در صورت امتناع محکوم علیه از تأدیه جزای نقدی و بازداشت در اجرای ماده 529قانون آیین
دادرسی کیفری و با عنایت به تبدیل مجازات حبس به جزای نقدی ،آیا بازداشت مذکور توام با مجازات حبس
محسوب میشود یا خیر؟
ثالثا بر اساس ماده 42اصلاحی 1348/01/20قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع حداکثر مجازات
حبس به جرم موصوف 6ماه حبس است ،یا بازداشت بدل از جزای نقدی به میزان حداکثر حبس مقرر در ماده
مذکور موضوع ماده 29قانون مجازات اسلامی است یا خیر؟ به عبارت دیگر صرف نظر از میزان جزای نقدی
) 5,602,500,000ریال( و اجازه بازداشت محکوم علیه به ازای هر یکصد هزار تومان یک روز ،در صورت
بازداشت بدل از جزای نقدی محکوم علیه به مدت 6ماه )حداکثر حبس مجازات مقرر در قانون( باید زمینه آزادی
محکوم علیه را فراهم آورد یا خیر؟ یا اینکه میزان بالا ی جریمه نقدی ادامه بازداشت بیش از 6ماه حبس مقرر در
قانون را با لحاظ تبدیل مجازات حبس را توجیه میکند؟
پاسخ اداره کل حقوقی
جناب آقای رستمی
دادستان محترم عمومی و انقلاب شهرستان رودبار
با سلام و دعای خیر؛
بازگشت به استعلام شماره 9027/12/37000مورخ 1401/1/10به شماره ثبت وارده 9مورخ
،1401/1/10نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود:
اولاً ،در فرض تعدد جرایم ارتکابی مختلف ،دادگاه مجازات هر یک از جرایم ارتکابی را مطابق ضوابط مقرر در
بندهای »ب« و »پ« ماده 134قانون مجازات اسلامی اصلاحی 1399تعیین میکند و چون مطابق بند »ث« ماده
مذکور فقط »مجازات اشد مندرج در دادنامه« قابل اجرا است ،لذا مجازاتهای تعیینشده در دادنامه با عنایت به
شاخصهای مقرر در ماده 19قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و تبصرههای آن با هم مورد مقایسه قرار
میگیرد تا مجازات اشد مشخص شود؛ چنانچه همه مجازاتهای تعیینشده در دادنامه از نظر نوع ،میزان و آثار
یکسان باشد ،با لحاظ منتفی بودن مجازات اشد یکی از مجازاتهای تعیین شده به مرحله اجرا در میآید.
ثانیاً،هر گاه دادگاه بر اساس مواد 64و 86قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392جزای نقدی جایگزین حبس
تعیین میکند ،مکلف است طبق ماده 70همین قانون مدت حبس را نیز تعیین کند و در خصوص چگونگی اجرا و
وصول جزای نقدی باید مطابق ترتیب مقرر در صدر ماده 529قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392رفتار
شود و هر گاه اجرای حکم جزای نقدی به طریق مذکور در صدر ماده 529قانون فوق الذکر میسور نشود ،در این
صورت با رعایت ماده 81قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و عدم اجرای مفاد حکم جزای نقدی از سوی
محکومعلیه ،مجازات اصلی )حبس( مطابق ماده 70قانون پیشگفته نسبت به وی اعمال میشود و در هر صورت
حبس بدل از جزای نقدی نسبت به محکومعلیه مذکور در فرض سؤال منتفی است.
ثالثاً ،در فرض پرسش که حداکثر مدت حبس مقرر در قانون برای جرم موضوع ماده 42قانون حفاظت و
بهرهبرداری از جنگلها و مراتع مصوب 1346با اصلاحات بعدی شش ماه تعیین شده است با لحاظ ماده 29قانون
مجازات اسلامی مصوب ،1392میزان بازداشت بدل از جزای نقدی از حداکثر مدت حبس جرم یادشده )شش ماه(
بیشتر نخواهد
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه