نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۸۶

در صورتیکه قاضی در دادگاه عمومی بخش در وقت فوق العاده نسبت به تشکیل جلسه های اخذ اظهارات شاکی و استماع شهادت شهود و گواهان به صورت جداگانه اقدام نماید و سپس در وقت فوقالعاده دیگر متهم به مرجع قضایی احضار و نامبرده در جلسه پس از تفهیم اتهام نسبت به ارتکاب بزه انتسابی اقرار صریح و مقرون به واقع نموده و تحقیقات مقدماتی و جمعآوری آثار و دلایل وقوع جرم نیز پایان یافته باشد ،آیا تشکیل جلسه رسیدگی با حضور طرفین پرونده و شهود و گواهان معرفی شده از جانب شاکی ضرورت دارد؟ آیا میتوان در همان جلسه تفهیم اتهام ،در راستای جلوگیری از اطاله دادرسی نسبت به اخذ آخرین دفاع متهم اقدام نمود؟

اولاً ،با عنایت به بند »ب« ماده 340قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392ضابطه تفکیک »مرحله تحقیقات مقدماتی« از »مرحله دادرسی به معنای اخص« در مواردی نظیر فرض سؤال که پرونده به طور مستقیم در دادگاه مطرح میشود، صدور دستور تعیین وقت رسیدگی و ابلاغ مراتب به اصحاب دعوی و دیگر اشخاصی است که متعاقب انجام تحقیقات مقدماتی باید در دادگاه حاضر شوند. ثانیاً ،دادگاه بخش که مطابق ماده 299قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392به جرائم داخل در صلاحیت دادگاه کیفری دو رسیدگی میکند ،با عنایت به قسمت اخیر ماده 341این قانون ،ابتدا باید تحقیقات مقدماتی را رأساً انجام دهد و پس از آن چنانچه انجام دادرسی را ضروری تشخیص دهد ،نسبت به تعیین وقت رسیدگی و ابلاغ به طرفین اقدام کند. ثالثاً ،اصولاً رسیدگی کیفری دارای دو مرحله )تحقیقات مقدماتی و دادرسی به معنای اخص( است که حسب قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392تحقیقات مقدماتی توسط دادسرا )مواد 22و (92و دادرسی از سوی دادگاههای کیفری مذکور در ماده 294این قانون صورت میپذیرد؛ اما در مواردیکه پرونده به طورمستقیم در دادگاه کیفری مطرح میشود، مطابق قسمت اخیر ماده 341قانون یادشده انجام تحقیقات مقدماتی توسط دادگاه باید طبق مقررات مربوط صورت گیرد؛ بنابراین در فرض سؤال ،دادگاه بخش که مطابق ماده 299قانون فوقالذکر به تمامی جرایم داخل در صلاحیت دادگاه کیفری دو رسیدگی میکند ،بدواً باید تحقیقات مقدماتی را رأسا انجام دهد و پس از آن ،چنانچه دادرسی را ضروری تشخیص دهد ،نسبت به تعیین وقت رسیدگی و احضار طرفین اقدام کند. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه