نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۸۴

شهرداریها به استناد ماده 100قانون شهرداری مصوب 1334با اصلاحات و الحاقات بعدی بناهای احداثی مازاد یا فاقد پروانه واقع در محدوده شهر یا حریم آن را به کمیسیون مذکور ارجاع و پس از تعیین تکلیف و تمکین مالک نسبت به پرداخت جریمه ،به استناد آرای صادره از سوی کمیسیون مذکور گواهی عدم خلاف یا پایانکار صادر میکنند؛ اما برخی پروندههای ساختمانی که فاقد پروانه هستند ،در کمیسیون مطرح و با رعایت تشریفات در خصوص قدمت بنا به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع و پس از اعلام نظر کارشناسی مبنی بر احداث بنا پیش از تأسیس شهرداری ،به استناد تبصره 9 ماده 100قانون شهرداری ،در نهایت صورتجلسه عدم قابلیت طرح در کمیسیون در خصوص این پروندهها تنظیم میشود. از آنجا که صورتجلسه یادشده نیز به نوعی به منزله تعیین تکلیف نهایی محسوب میشود ،شهرداریها میتوانند به استناد همان صورتجلسه و به درخواست مالک یا مؤدی پرونده گواهی عدم خلاف یا پایانکار صادر کنند .لذا خواهشمند است در خصوص موضوع این شهرداری را ارشاد فرمایید.

اولاً ،در خصوص ساختمانهایی که پیش از تاریخ تصویب نقشه جامع شهر احداث شدهاند ،با توجه به اینکه مالکان اینگونه ساختمانها در اجرای تبصره 9ماده 100قانون شهرداری مصوب 1334با اصلاحات و الحاقات بعدی معاف از مجازات میباشند؛ بنابراین در چنین وضعیتی قانونگذار ابقاء بنا را اجازه داده است .بدیهی است در چنین وضعیتی مالکان از کلیه حقوق مالکانه از جمله استفاده از خدمات شهرداری برخوردار میباشند. ثانیاً ،مطابق تبصره 9ماده 100قانون مذکور ،در مواردی که پروانه ساخت بنا پیش از تصویب نقشه جامع شهر صادر شده باشد ،از شمول تبصره یک ماده 100این قانون معاف است. ثالثاً ،با عنایت به اینکه عملیات ساختمانی اینگونه ساختمانها پیش از تصویب نقشه جامع شهر بوده و بر اساس قانون پس از انجام عملیات ساختمانی صدور پایانکار الزامی است؛ بنابراین در فرض سؤال پایانکار باید بر اساس سال پیش از تصویب نقشه جامع شهر صادر شود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه