استعلام
به استحضار میرساند کلیه اقدامات اخطار به کفیل یا وثیقهگذار تا زمان صدور دستور مبنی بر اخذ وجهالکفاله،
وجه التزام و یا ضبط وثیقه از سوی دادستان یا معاون ایشان در شعبه اجرای احکام دادگاه انقلاب زاهدان انجام
میپذیرد؛ اما حسب ماده 537قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392کلیه اقدامات در راستای اجرای
دستورهای دادستان و آرای لازمالاجرای دادگاههای کیفری در مورد ضبط و مصادره اموال ،اخذ وجه التزام ،وجه
الکفاله یا وثیقه و ...بر عهده معاونت اجرای احکام کیفری میباشد.
نظر به مراتب یادشده و با توجه اینکه معاونت اجرای احکام کیفری توسط سرپرست اداره میشود ،آیا این مرجع
)دادیاری اجرای احکام انقلاب( متعاقب اقدامات اخطار به کفیل یا وثیقهگذار تا زمان صدور دستور ضبط اخذ
وجهالکفاله یا وجه التزام و یا ضبط وثیقه ،رأساً صلاحیت اجرای ماده 537قانون آیین دادرسی کیفری مصوب
1392و انجام تشریفات ضبط و مزایده اموال و فروش وثایق وفق قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356و
اجرای دستورات دادستان مبنی بر ضبط وثیقه ،وجهالکفاله و یا وجهالتزام را دارد یا باید توسط معاونت یا سرپرست
اجرای احکام کیفری انجام شود؟
پاسخ اداره کل حقوقی
اولاً ،به تصریح ماده 230و تبصره ماده 537قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392اجرای دستورهای دادستان
درخصوص اخذ وجه التزام ،وجه الکفاله و یا وثیقه در معاونت اجرای احکام کیفری که به دلالت ماده 485به
تعداد لازم قاضی اجرای احکام کیفری در اختیار دارد ،مطابق قانون اجرای احکام مدنی )مصوب (1356صورت
میپذیرد.
ثانیاً ،مطابق ماده 88قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392در اموری که از سوی دادستان یا معاون ایشان به
دادیار ارجاع میشود ،دادیار تمام وظایف و اختیارات دادستان از جمله صدور دستور اخذ وجهالکفاله ،ضبط وثیقه
و صدور دستور اجرای احکام لازمالاجرای کیفری را دارا میباشد؛ لذا در صورت ارجاع دادستان یا معاون ایشان،
دادیار باید نسبت به صدور دستور انجام مزایده ،فروش اموال و پرداخت محکومبه اقدام کند و به کسب اجازه
موردی از دادستان یا معاون ایشان نیاز نیست.
ثالثاً ،صرف نظر از این که مستنبط از مواد مختلف قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392به ویژه مواد 485
و 489این است که قاضی اجرای احکام ،قاضی خاص و مشخصی است که از سایر قضات شاغل در دادسرا ،نظیر
دادیار و بازپرس متفاوت است؛ با این وجود درصورتی که به هر دلیل چنین قاضی در دادسرا وجود نداشته باشد،
با توجه به این که مطابق ماده 484قانون یادشده ،اجرای احکام به طور کلی به عهده دادستان است ،بنابراین و با
لحاظ ماده 88این قانون ،دادستان میتواند وظایف و اختیارات خود در اجرای احکام را به معاون یا دادیار ،ارجاع
کند .ضمناً ،بدیهی است که چنانچه ،به تشخیص رئیس قوه قضاییه مطابق ماده 484قانون مارالذکر در حوزه
قضایی ،معاونت اجرای احکام کیفری تشکیل شود ،قاضی اجرای احکام عهدهدار این وظیفه خواهد بود.
رابعاً ،همانگونه که در بند »ثالثاً« بیان شد ،در حوزه قضایی که رئیس قوه قضاییه تشخیص دهد ،معاونت اجرای
احکام کیفری تشکیل میشود و در این معاونت ،قاضی اجرای احکام انجام وظیفه میکند .چنانچه ،در حوزه قضایی،
این معاونت تشکیل نشده باشد ،اجرای احکام توسط معاونین دادستان یا دادیاران با ارجاع دادستان ،بلااشکال است.
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه