نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۶۸۸

-1با توجه به بند 2ماده 500مکرر قانون مجازات اسلامی)تعزیرات( 1375آیا افرادی که به رمالی یا اصطلاح ًا دعانویس شهرت دارند و در خصوص افرادی که به آنها مراجعه میکنند ،ادعای آنها این است که با اجنه در ارتباط بوده و یا از ماورای عالم ماده به آنها وحی میشود بدون آنکه فعالیت تبلیغی یا آموزشی داشته باشند ،شامل این ماده میشوند یا اینکه باید نسبت به اعمال خود فعالیت آموزشی و تبلیغی داشته باشند تا مشمول مقرره قانونی قرار گیرند؟ -2آیا با توجه به صدر ماده که اشاره به گروه و فرقه یا جمعیت دارد منصرف از مواردی است که فردی به صورت واحد و خارج از هرگونه فرقه یا گروهی مرتکب اعمال مذکور شود یا اینکه صدر ماده حصری نبوده و از باب تمثیل میباشد؟ -3در کل قید فعالیت تبلیغی و آموزشی در بند 2مقرره مذکور به چه معناست و شامل چه مواردی میشود؟

-1با توجه به رکن مادی بزه موضوع بند 2ماده 500مکرر قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( 1375رفتار فردی که به دعانویسی اشتغال دارد یا ادعای ارتباط با اجنه یا غیبگویی دارد ،از شمول مقررات این بند خارج است و تشخیص اینکه این رفتار با کدامیک از قوانین کیفری منطبق است به عهده قاضی رسیدگیکننده است. -2اقدامات مندرج در بندهای 1و 2ماده 500مکرر قانون پیشگفته با عنایت به متن این ماده ،در صورتیکه در قالب گروه ،فرقه ،جمعیت یا مانند آنها صورت گیرد ،مرتکب یا مرتکبان مشمول مجازات مقرر در ماده یادشده هستند؛ ولی اگر فردی در غیر قالب گروه ،فرقه ،یا جمعیت مرتکب رفتارهای مذکور در بندهای 1و 2ماده مورد بحث شود؛ از شمول مقررات این ماده خارج است و ممکن است رفتار وی با عناوین کیفری دیگری قابل پیگرد باشد که تشخیص آن به عهده قاضی رسیدگیکننده به موضوع است. -3منظور از تبلیغ در بند 2ماده 500مکرر قانون یادشده ،گسترش دادن و انتشار مطالب و موضوعات انحرافی ،مغایر و یا مخل به شرع مقدس اسلام است به هر طریقی که در قالب گروه ،فرقه یا جمعیت صورت گیرد و منظور از فعالیت آموزشی ،تعلیم دادن مطالب و مسائل انحرافی ،مغایر یا مخل به شرع مقدس اسلام است به هر طریقی که در قالب گروه یا فرقه یا جمعیت انجام شود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه