نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۶۲۰

بند 4ماده یک آییننامه نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1399/6/18رئیس محترم قوه قضاییه ،موافقت با اعمال ماده 3قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394و بازداشت محکومعلیه را به عدم شناسایی هرگونه مال از محکومعلیه منوط کرده است؛ در صورتی که در اجرای احکام مدنی شناسایی اموال به تقاضای محکومله صورت میگیرد ،آیا با توجه به بند 4ماده یک آییننامه یادشده که قید عدم شناسایی هرگونه مال از محکومعلیه را ذکر کرده است ،چنانچه محکومله شناسایی اموال را درخواست نکند ،تکلیف اجرای احکام چیست؟ آیا اجرای احکام بدون شناسایی اموال میتواند با اعمال ماده 3قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394موافقت کند؟

با عنایت به اینکه به موجب ماده 3قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ،1394چنانچه محکومعلیه تا سی روز پس از ابلاغ اجراییه ضمن ارائه صورت کلیه اموال خود ،دعوای اعسار خویش را اقامه کرده باشد ،حبس نمیشود؛ بنابراین هرگاه محکومعلیه به تکلیف قانونی خود عمل نکند و از فرصت و امتیاز قانونی نیز برای تقدیم دادخواست اعسار استفاده نکند ،امکان بازداشت وی برابر ماده 3قانون اخیرالذکر فراهم میباشد و عدم استفاده محکومله از اختیار مقرر در ماده 2این قانون و همچنین بند یک ماده یک آییننامه نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 18/6/1399رئیس محترم قوه قضاییه مبنی بر تقاضای محکومله برای شناسایی اموال محکومعلیه، مانع استفاده از حق مقرر برای وی در ماده 3یادشده جهت درخواست بازداشت محکومعلیه نمیباشد و دادگاه بدون درخواست محکومله تکلیفی به شناسایی اموال محکومعلیه ندارد؛ زیرا وفق مواد یادشده و همچنین ماده 49 قانون اجرای احکام مدنی مصوب ،1356لزوم شناسایی ،استعلام و توقیف اموال محکومعلیه توسط اجرای احکام نیاز به درخواست محکومله دارد .بر این اساس بند 4ماده یک آییننامه یادشده مبنی بر عدم شناسایی هرگونه مال از محکومعلیه جهت اعمال ماده 3قانون صدرالذکر ،فرع بر درخواست شناسایی اموال محکومعلیه توسط محکومله است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه