نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۶۱۶

آیا اعطاء مرخصی به محکومان زندانی حق است یا ارفاق؟ اگر ارفاق است ،با وجود شرایط و کسب امتیازات به شرح مندرج در آییننامه سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی مصوب ،1400آیا مقام قضایی میتواند با این استدلال که با توجه به شرایط و اوضاع احوال ،اعطاء مرخصی به مصلحت نمیباشد ،از اعطاء مرخصی به محکومعلیه زندانی خودداری کند یا اینکه در هر صورت اعطاء مرخصی با فرض داشتن شرایط وفق آییننامه یادشده ،تکلیف مقام قضایی است؟

مقنن در ماده 520قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392و تبصرههای آن ،با اهداف خاصی برای زندانیان مرخصی پیشبینی کرده است؛ به عنوان مثال ،مرخصی موضوع صدر ماده 520قانون یادشده به منظور ترغیب زندانیان در »رعایت ضوابط و مقررات زندان و مشارکت در برنامههای اصلاحی و تربیتی و کسب امتیازات لازم« و مرخصی موضوع تبصره 3این ماده به منظور ترغیب آنان به »جلب رضایت شاکی خصوصی« پیشبینی شده است؛ بنابراین در صورتی که محکوم واجد شرایط مقرر قانونی باشد و آمادگی برای سپردن تأمین مناسب را نیز داشته باشد ،محروم کردن وی از برخورداری از مرخصی برخلاف اهداف مقنن است و مقامات مربوط باید در حدود مقرر با مرخصی آنان موافقت کنند .صدر ماده 202آییننامه سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی مصوب 1400مؤید این استنباط است. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه