نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۶۱۳

شهرداریها به استناد بند 132قانون بودجه کل کشور در سال 1390مدعی معافیت از پرداخت هزینه دادرسی بوده و اعلام میدارند در فهرست اعلامی قوانین و احکام منسوخ در حوزه محیط زیست مصوب 19/6/1399 مجلس شورای اسلامی به بندهای 134و 133قانون صدرالذکر اشاره شده است؛ اما در خصوص بند 132 یادشده تصریحی ندارد؛ رأی وحدت رویه شماره 771مورخ 16/5/1397هیأت عمومی دیوانعالی کشور که حق نمایندگی نمایندگان حقوقی را بیان داشته است به حکم مقرر در بند 132قانون بودجه کل کشور در سال 1390استناد شده است که دلیل بر اعتبار این بند است .با عنایت به مراتب یادشده ،خواهشمند است اعلام فرمایید آیا شهرداری از پرداخت هزینه دادرسی جزئاً یا کلا معاف است؟

اولاً ،آن دسته از قوانین که صرفاً در برهه زمانی خاص قابلیت اعمال دارند و با پایان یافتن مدت اعتبار ،بحث اجرای آن منتفی است ،اساساً از عنوان قوانین منسوخ خروج موضوعی دارند و ذکر یا عـدم ذکر آنها در فهرست قوانین منسوخ مؤثر در مقام نیست. ثانیاً ،اصل بر پرداخت هزینههای دادرسی توسط دستگاههای اجرایی است و استثناء از شمول این اصل مستلزم تصریح قانونی است. ثالثاً ،با توجه به تصریح بند ) (136قانون بودجه سال 1390کل کشور» ،احکام این قانون فقط در سال 1390 قابل اجراست«.؛ بنابراین و با عنایت به رأی شماره 1254و 1255مورخ 13/11/1394هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ،حکم مقرر در بند ) (132قانون مذکور ،فقط در خصوص دعاوی مربوط به حفظ حقوق بیتالمال در سال 1390قابل اعمال بوده است و در سالهای بعد قابل اجرا نیست. بنا به مراتب یادشده ،در حال حاضر به سبب فقدان نص قانونی مبنی بر معافیت شهرداریها از پرداخت هزینه دادرسی ،رسیدگی به دعاوی مطروحه از سوی شهرداریها هرچند در راستای حفظ بیتالمال مطرح شده باشد، مستلزم پرداخت هزینه دادرسی است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه