نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۶۰۹

با توجه به ماده 16قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ،1394چنانچه پس از صدور رأی قطعی مبنی بر اعسار محکومعلیه ،محکومله دلیلی ارائه کند که محکومله پرونده اعسار بر خلاف واقع خود را معسر قلمداد کرده است و در زمان صدور حکم اعسار ،وی معسر نبوده است ،آیا دادگاه میتواند به صرف درخواست محکومله از حکم اعسار خود رفع اثرکند .یا آنکه رفع اثر از حکم باید به موجب دادخواست انجام شود؟ در صورت اخیر موضوع خواسته چیست؟

ماده 16قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394در مقام جرمانگاری وضع شده است؛ تعیین مجازات تعزیری درجه 7در این ماده نیز مؤید این نظر است؛ بر این اساس و از آنجا که مطابق قواعد کلی آیین دادرسی کیفری ،رسیدگی به »جرم« در صلاحیت مرجع قضایی کیفری است و با توجه به اینکه وفق ماده 340قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392و با لحاظ ماده 301این قانون ،به بزه تعزیری درجه 7مستقیماً در دادگاه کیفری دو رسیدگی میشود ،مقررات ماده 16قانون صدرالذکر دلالتی بر ایجاد صلاحیت در رسیدگی به جرم از سوی دادگاهی ،غیر از آنچه به موجب قانون آیین دادرسی کیفری تعیین شده است ،ندارد .و در این خصوص نیز قواعد عام صلاحیت مراجع کیفری و مقررات مربوط به چگونگی رسیدگی حاکم است .همچنین دادگاه کیفری رسیدگیکننده به بزه فوقالذکر پس از احراز وقوع بزه تنها به »رفع اثر از حکم اعسار« صادره مطابق نص قانون اقدام میکند و نه آنکه حکم اعسار سابق را لغو کند. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه