نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۵۵۷

با توجه به حکم مقرر در ماده 60قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392که اعلام میدارد» :در صورتی که محکومان به جریمههای نقدی مقرر در این قانون ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ حکم قطعی به پرداخت جریمههای مقرر اقدام ننمایند جریمه نقدی از محل وثیقههای سپرده شده و یا فروش اموال شناساییشده محکومعلیه اخذ و مابقی به مالک مسترد میشود «...خواهشمند است به پرسشهای زیر پاسخ دهید: اولاً ،آیا منظور از وثیقههای سپردهشده صرفاً ناظر به مواردی است که محکومعلیه خود ایداع وثیقه کرده باشد یا آنکه حکم ماده شامل وثیقههای تودیعی از سوی اشخاص ثالث نیز میشود؟ ثانیاً ،آیا اخذ جریمه نقدی از محل وثیقههای سپردهشده مستلزم تشریفات مقرر مربوط به ضبط وثیقه مندرج در ماده 230قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392است؟

مقررات ماده 60قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ،1392ناظر به استیفای جزای نقدی از محل وثیقه متعلق به شخص محکومعلیه است که ظرف مهلت مقرر نسبت به پرداخت آن اقدام نکرده است و نیازی به صدور دستور ضبط وثیقه به شرح مذکور در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392نیست؛ اما از تاریخ لازمالاجرا شدن قانون اصلاح قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ،10/11/1400امکان برداشت جزای نقدی و یا جریمه نقدی از محل وثیقه تودیعشده توسط متهم یا دیگری وجود دارد .بدیهی است با توجه به اینکه وفق ماده 4قانون مدنی اثر قانون نسبت به آینده است ،برداشت جزای نقدی و یا جریمه نقدی از محل وثیقه تودیعشده توسط دیگری تنها نسبت به وثایق تودیعشده پس از تاریخ لازمالاجرا شدن قانون اخیر و به شرط تفهیم آن به شخص مذکور در هنگام اخذ وثیقه امکانپذیر است و نیازی به صدور دستور ضبط وثیقه از سوی دادستان نیست؛ اما در هر صورت استیفای جزای نقدی از محل وثیقه تودیعشده مستلزم رعایت مقررات قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356است .ضمناً صدور اجرائیه در فرض سؤال منتفی است دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه