نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۵۱۸

در خصوص افرادی که شغل آنان بلاگری است و با انتشار تصاویر مبتذل از خود یا دیگران سعی در جذب مخاطب و بالا بردن دنبالکنندگان خود دارند و از طرفی با قبول تبلیغات در صفحه اینستاگرامی خود امرار معاش نموده و بعضاً درآمدهای کلانی از همین طریق دارند ،خواهشمند است با توجه به گستردگی روزافزون این حرفه و هنجارشکنی توسط این افراد اعلام فرمایید چه عنوان مجرمانهای بر رفتار ارتکابی بار میشود؟ با توجه به اینکه شغل افراد یادشده بلاگری بوده و انتشار محتویات مبتذل را حرفه خود قرار دادهاند ،آیا مشمول تبصره 3ماده 742قانون مجازات اسلامی )ماده 14قانون جرایم رایانهای مصوب (1388میباشند؟ توضیح آنکه، برخی معتقدند هرچند محتویات مبتذل در صدر ماده فوق بیان نشده است و علیالقاعده نباید موارد تشدید اعلامی در تبصره 3شامل محتویات مبتذل شود؛ اما با توجه به اینکه تبصره مزبور به تشدید مجازات نسبت به برخی رفتارها )ارتکاب به نحو سازمانیافته یا حرفه قرار دادن( اشاره میکند و نه بر نوع محتوا؛ لذا تشدید مذکور افزودن بر محتویات مستهجن شامل محتویات مبتذل نیز میشود .بنابراین ،در مقام تشدید نیز قاعدتاً باید حداکثر یک مجازات برای حرفه قرار دادن یا سازمانیافتگی رفتارهای مرتبط با محتویات مبتذل تعیین شود. بعضی دیگر بر این عقیدهاند که با توجه به استدلالهای فوق و نظر به اینکه قانونگذار در تبصره 3ماده 742 یادشده و پس از تبصره یک نسبت به برخی رفتارهای خاص )سازمانیافتگی و حرفه قرار دادن( حکم خاصی را وضع کرده و مشمول تبصره 3نسبت به کل ماده و تبصرههای آن میشود و نه فقط صدر ماده؛ لذا صرف نظر از محتوای منتشر شده بایستی حداکثر هر دو مجازات هم برای محتویات مبتذل و هم برای محتویات مستهجن اعمال شود. گروه سوم معتقدند حکم موجود در تبصره 3ماده 742صرفاً مربوط به جرایم مذکور در ماده بوده و شامل تبصره یک این ماده نمیشود؛ لذا تشدید مذکور در تبصره 3ماده فوقالذکر صرفاً مربوط به محتویات مستهجن است و شامل محتویات مبتذل نمیشود.

حکم تبصره 3ماده 742قانون مجازات اسلامی )ماده 14قانون جرایم رایانهای مصوب (1388تعزیرات (1375 صرفاً مربوط به جرایم مذکور در ماده یادشده بوده و شامل تبصره یک این ماده نمیشود؛ بر این اساس ،تشدید مجازات مذکور در تبصره 3ماده پیشگفته صرفاً مربوط به محتویات مستهجن بوده و شامل محتویات مبتذل نمیشود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه