نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۵۰۹

-1آیا مؤسسات داوری که به عنوان داور سازمانی عمل میکنند ،در اختلافات راجع به قرارداد اجاره با توجه به اینکه مدت قرارداد اجاره به اتمام رسیده است ،میتوانند به فروعات آن از جمله خسارت تأخیر در تحویل عین مستأجره رسیدگی کنند یا فقط میتوانند به اختلافات پیشآمده )در زمان حاکمیت قرارداد( رسیدگی کنند؟ -2 چنانچه مستأجر ملک استیجاری را پس از اتمام قرارداد تخلیه نکند ،آیا مؤسسات داوری از پیش تعیینشده در متن قرارداد میتوانند داوری کنند؟

اولاً ،سپری شدن مدت قرارداد اجاره یا هر قراردادی که مقید به مدت است ،به معنای بیاعتباری قرارداد نیست و مفاد قرارداد به منظور تعیین تعهدات و مسؤولیتها و حقوق طرفین حاکم است؛ در نتیجه داور یا سازمان داوری مرجوعالیه به درخواست هر کدام از طرفین باید به اختلاف ایجاد شده در محدوده شرط داوری رسیدگی کرده و رأی خود را صادر کند. ثانیاً ،با توجه به مواد 454و 496قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ،1379 ارجاع اختلافات ناشی از قرارداد اجاره از جمله تخلیه عین مستأجره به داوری منعی ندارد و داور میتواند طبق مقررات رسیدگی و رأی خود را در خصوص تخلیه عین مستأجره صادر کند؛ این رأی وفق مقررات قانونی توسط دادگاه صالح اجرا میشود؛ اما رأی داور وصف دستور تخلیه ندارد؛ زیرا مطابق ماده 3قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1376صدور دستور تخلیه صرفاً توسط مرجع قضایی صالح امکانپذیر است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه