استعلام
-1در مواردی که دادگاه در راستای اعمال مجازات جایگزین حبس ،محکومعلیه را به جزای نقدی بدل از سه ماه
حبس محکوم میکند ،چنانچه محکومعلیه جزای نقدی را پرداخت نکند ،با توجه به تبصره ماده 6قانون کاهش
مجازات حبس تعزیری مصوب ،1399آیا سه ماه حبس مذکور قابل اجرا خواهد بود؟ در این صورت ،آیا اجرای
احکام رأساً میتواند حبس را اجرا کند یا مستلزم دستور و مجوز دادگاه پس از اعلام امتناع محکومعلیه از پرداخت
جزای نقدی است؟
-2تبدیل حبس در تبصره ماده 6قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399به مجازات جایگزین حبس
بر اساس کدام مقررات است؟ فصل نهم قانون مجازات اسلامی مصوب 1392با عنوان مجازاتهای جایگزین
حبس یا بر اساس قانون وصول بخشی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373با اصلاحات
و الحاقات بعدی؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1در مواردی که دادگاه بر اساس مواد 64و 86قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392جزای نقدی جایگزین
حبس تعیین میکند ،مکلف است وفق ماده 70همین قانون مدت حبس را نیز تعیین کند و در خصوص چگونگی
اجراء و وصول جزای نقدی باید مطابق ترتیب مقرر در صدر ماده 529قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392
رفتار شود و چنانچه اجرای حکم )جزای نقدی( به طریق مذکور در صدر ماده 529قانون یادشده امکانپذیر نباشد،
با رعایت ماده 81قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و با عدم پرداخت جزای نقدی از سوی محکومعلیه،
مجازات اصلی )حبس( مطابق ماده 70قانون اخیرالذکر نسبت به وی اعمال میشود.
-2منظور از عبارت »به مجازات جایگزین مربوطه تبدیل میشود« در تبصره ماده 37قانون مجازات اسلامی
اصلاحی ،1399مجازات جایگزین حبس جرایمی است که مجازات قانونی آنها حداکثر سه ماه حبس است؛
بنابراین ،در فرض استعلام موضوع مشمول مجازاتهای جایگزین حبس بند »الف« مواد 85 ،84 ،83و 86قانون
مجازات اسلامی مصوب 1392است.
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه