نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۴۷۶

در پرونده ای محکوم دارای دو محکومیت جزای نقدی در دو پرونده بوده )در حال حاضر لف یکدیگر( در احدی از پرونده ها مربوط به سال 1400جزای نقدی به میزان ریال بوده که با توجه به اخطار مفاد تبصره 3ماده 529 قانون آیین دادرسی کیفری در تاریخ 1400/7/20بدون لحاظ تخفیف و در تاریخ 1401/4/11در این شعبه وصول شده است و اما در خصوص محکومیت دیگر وی مربوطه به سال 1398جزای نقدی به میزان ریال بوده و شعبه سوم اجرای احکام در تاریخ 1399/2/20صرفا احضاریه فرستاده و علی رغم دستور قاضی محترم شعبه مبنی بر ابلاغ مفاد تبصره پیش گفته در متن ابلاغیه موجود نمی باشد لذا با توجه به این که در حال حاضر رأی اعسار نیز صادر گردیده و خانواده محکوم تقاضا دارند مبلغ جزای نقدی اخیر را با لحاظ تبصره مارالذکر )بهره مندی از تخفیف بیست درصدی( پرداخت نمایند مستدعی است این شعبه را ارشاد فرمایید ابلاغ تبصره در پرونده دیگر به محکوم واحد برای دو محکومیت صادر شده مجزا کفایت می کند یا خیر؟ به بیان دیگر ابلاغ تبصره یه صورت مجزا و در هر پرونده موضوعیت داشته و یا دارای طریقیت است و مهم علم و آگاهی محکوم می باشد؟ یعنی صرفا ابلاغ در احدی از پرونده بدون اشاره به مبلغ جزای نقدی و دادنامه لازم الاجرا برای از بین بردن حق تخفیف محکوم کافی است یا خیر؟

اولاً ،با توجه به امری بودن قواعد آیین دادرسی کیفری ،واژه »میتواند« در تبصره 3ماده 529قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392بیانگر تکلیف قاضی اجرای احکام به رعایت تخفیف است؛ مضافاً به اینکه عبارت ذیل تبصره مزبور مبنی بر ضرورت قید »معافیت مزبور« در برگ احضاریه نیز موید این مطلب است و عدم رعایت تخفیف مزبور میتواند ،موجب نقض غرض و بی اعتمادی مردم به دستگاه قضایی شود. ثانیاً ،با توجه به اینکه مقررات قانون آیین دادرسی کیفری از جمله مقررات آمره میباشد ،بنابراین کلیه موازین آن لازمالرعایه بوده و تخطی از آن جایز نیست و لذا در فرض سؤال ،تنظیم مجدد برگ احضاریه به نحوی که در قسمت اخیر تبصره 3ماده 529قانون آیین دادرسی کیفری آمده است برای محکومیت دیگر که اجراء نشده است نیز الزامی است. ثالثاً ،برخورداری از معافیت )تخفیف( از پرداخت بیست درصد ) (%20جزای نقدی نسبت به کلیه محکومان ،اعم از این که در زندان و یا آزاد باشند ،به شرط پرداخت آن در مهلت ده روز از تاریخ ابلاغ مراتب از سوی اجرای احکام کیفری ،حقی قانونی است؛ بنابراین در فرض استعلام مطابق تبصره 3ماده 529قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392باید احضاریه جهت پرداخت جزای نقدی و بهرهمندی از تخفیف مجدداً به محکومعلیه ابلاغ و چنانچه در مهلت ده روز پس از ابلاغ ،محکومعلیه جزای نقدی را پرداخت ،موجب قانونی جهت محرومیت وی از تخفیف به صرف ابلاغ مراتب در پرونده محکومیت قطعی اجرا شده دیگر ،وجود ندارد. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه