نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۴۷۲

-1مستفاد از ماده 43قانون مجازات اسلامی مصوب 1392دستورات ناظر بر تعلیق مراقبتی در چند بند احصاء شده است .در بند »ج« این ماده از یادگیری مهارتهای زندگی یاد شده است .از آنجا که برخی دستورات صادره در اجرای این بند از قبیل کمک به همنوع ممکن است به تحمیل هزینه بر محکومعلیه منجر شود ،آیا صرف تحمیل هزینه موجب خروج این موارد از اطلاق بند سابقالذکر خواهد شد یا آنکه به مانند بند »ت« این ماده و یا بند »ح« آن یعنی گذراندن دوره یا دورههای خاص آموزش و یادگیری مهارتهای اساسی زندگی ،صرف تحمیل هزینه موجب خروج از اطلاق نصوص نخواهد بود؟ -2بند »ب« ماده 43قانون مجازات اسلامی مصوب 1392از لزوم ارائه اطلاعات و اسناد و مدارک تسهیلکننده بر نظارت به مددکار اجتماعی یاد نموده است .آیا این بند مثبت لزوم تعیین مددکار اجتماعی ناظر بر رفتار محکوم در مرحله اجرای حکم توسط مقام اجراء است؟

-1تدابیر و دستورات مراقبتی منحصر به مواردی است که در مواد 42و 43قانون مجازات اسلامی مصوب 1392پیشبینی شده است و اجرای برخی از آنها مانند بند »ح« ماده 43قانون یادشده ،مستلزم پرداخت هزینه از سوی متهم است؛ بنابراین ،صدور دستوراتی غیر از آنچه در قانون ذکر شده است؛ همانند »کمک به همنوع« که موضوع سؤال است؛ اعم از اینکه مستلزم پرداخت هزینه باشد یا خیر ،به دلیل ایجاد محدودیت در حقوق و آزادیهای فردی ،فاقد وجاهت قانونی است. -2منظور »از ارائه اطلاعات و اسناد و مدارک تسهیلکننده نظارت بر اجرای تعهدات محکوم برای مددکار اجتماعی« موضوع بند »ب« ماده 42قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392ارائه اطلاعات و اسناد به مددکاری اجتماعی است که در اجرای ماده 486قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392در حوزه قضایی هر شهرستان تشکیل میشود و مطابق ماده 485این قانون ،معاونت اجرای احکام کیفری نیز به تعداد لازم مددکار اجتماعی در اختیار دارد .در صورتیکه چنین تشکیلاتی در حوزه قضایی شهرستان ایجاد نشده باشد ،تا زمان ایجاد اطلاعات مورد اشاره باید به قاضی اجرای احکام کیفری ارائه شود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه