نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۴۵

شخصی به اتهام تسبیب در ایراد صدمه بدنی غیرعمدی ناشی از حادثه کار تحت تعقیب قرار میگیرد و کارشناسی اولیه وی را %70مقصر حادثه اعلام مینماید و نامبرده با وجود اعتراض به نظریه کارشناسی قبل از صدور کیفرخواست و صدور رأی در سال 1399اقدام به واریز نصف دیه مورد ادعایی به حساب دادگستری مینماید .رأی در سال 1400 صادر و قطعی گردید ،سوال این است؛ با توجه به اینکه پرداخت نصف دیه در جریان تحقیقات و قبل از صدور رأی و حین اعتراض به نظر کارشناسی بوده و اینکه مرجع اخذ و وصول دیه اجرای احکام میباشد ،نحوه محاسبه دیه به چه صورت میباشد؟ آیا کل دیه باید به نرخ سال 1400محاسبه و دریافت گردد یا اینکه مبالغ پرداختی سال 1399به نسبت دیه آن سال محاسبه و الباقی دیه به نرخ 1400محاسبه میگردد؟

ملاک محاسبه و پرداخت دیه ،قیمت یوم الاداء است که با صدور حکم قطعی و لازمالاجرا ،محکوم علیه باید به نرخ روز آن را به محکوم له پرداخت کند .قبل از صدور حکم قطعی و لازمالاجرا میزان دیه و مسئولیت متهم در پرداخت آن مشخص نیست تا با پرداخت وجهی ،برائت ذمه متهم مطرح شود؛ مگر اینکه بین طرفین توافقی در این خصوص بعمل آمده باشد .بنابراین در فرض سؤال نیز پرداخت وجوهی به حساب سپرده دادگستری در مرحله تحقیقات مقدماتی به عنوان دیه صدمات وارده به مجنیعلیه ،رافع مسؤولیت متهم در پرداخت دیه به نرخ روز پس از صدور حکم نبوده و وجه پرداختی میتواند به عنوان علیالحساب تلقی شده تا پس از صدور حکم و محاسبه دیه به نرخ روز اجراء این مبلغ هم لحاظ شود .ماده 99آییننامه نحوه اجرای احکام حدود ،سلب حیات ،قطع عضو ،قصاص نفس و عضو ،جرح ،دیات ... مصوب 27/3/1398مؤید این نظر است. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه