نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۳۹۹

ملکی دارای سابقه ثبتی است و بدون اخذ سند رسمی ،با تنظیم اسناد عادی بین متعاملین بارها منتقل شده است و آخرین منتقلالیه قصد دارد دعوای الزام به تنظیم سند رسمی را مطرح کند؛ اما تعدادی از ایادی قبلی فوت کردهاند و خواهان به مشخصات وراث آنان و گواهی انحصار وراثت مورث آنان دسترسی ندارد .با عنایت به مراتب یادشده ،خواهشمند است به پرسشهای زیر پاسخ دهید: -1آیا میتوان با وحدت ملاک از ماده 74قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379وراث غیر محصور و غیر قابل شناسایی را با نشر آگهی طرف دادخواست قرار داد و آگهی نشر شده را صرفاً به وراث معین شده ابلاغ کرد و در صورت معین نبودن در ستون خوانده از کلمه وراث مرحوم استفاده کرد؟ -2با توجه به عدم شناسایی برخی وراث که خود فوت شدهاند ،آیا میتوان مطابق عموم مواد 327تا 336قانون امور حسبی مصوب 1319نصب مدیر ترکه را خواستار شد و سپس علیه وی اقامه دعوی کرد؟

1و -2دعوای الزام به تنظیم سند رسمی باید لزوماً به طرفیت شخصی صورت پذیرد که سند رسمی به نام وی است؛ اما درخصوص دیگر ایادی که در نقل و انتقال ملک یا مال به عنوان فروشنده نقش داشتهاند ،با توجه به نسبی بودن اثر احکام ،ضرورتی به طرح دعوا به طرفیت آنها از سوی خریدار نهایی نیست؛ مگر اینکه خریدار بخواهد از طرف قرار دادن آنها برای خود ،حقی قایل و از آن استفاده کند .بنا به مراتب فوق ،عدم طرح دعوا به طرفیت دیگر ایادی از موجبات عدم استماع دعوا نیست و در فرض سؤال موجبی برای اخذ ملاک از ماده 74 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379و تلقی وراث شناخته نشده برخی فروشندگان به عنوان »غیر محصور« نیست .همچنان که حکم مقرر در ماده 327قانون امور حسبی مصوب 1319 مبنی بر تعیین مدیر ترکه برای اداره ترکه متوفایی که وراث او معلوم نیست ،از فرض سؤال خروج موضوعی دارد؛ ضمن آنکه بنا به جهات یادشده ،در فرض سؤال نیازی به تعیین مدیر ترکه نیست. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه