استعلام
در قسمت اخیر تبصرههای 2و 3ماده 100قانون شهرداری )اصلاحی (1358/6/27شهرداری مکلف شده است در
صورت عدم پرداخت جریمه موضوع رأی این کمیسیون توسط ذینفع یا مالک پرونده را بار دیگر به کمیسیون صادرکننده
رأی ارجاع و صدور رأی تخریب را درخواست کند و کمیسیون نیز رأی بر تخریب صادر میکند .با عنایت به مراتب
یادشده خواهشمند است در خصوص سؤالات زیر اعلام نظر فرمایید:
-1با عنایت به تکلیف شهرداری مبنی بر وصول جرایم ناشی از آراء کمیسیونهای ماده 100قانون شهرداری مصوب
1334با اصلاحات و الحاقات بعدی ،مهلت پرداخت جریمه توسط مالک یا ذینفع به جهت عدم شمول ضمانت اجرای
صدور رأی تخریب چه مدت است؟ -2پس از صدور رأی تخریب به سبب عدم تمکین مالک یا ذینفع ،به رأی کمیسیون
به شرح پیشگفته ،آیا با درخواست مالک یا ذینفع مبنی بر پرداخت جریمه ،شهرداری مجاز به وصول جریمه است؟ در
صورتیکه پاسخ مثبت است ،در فرض پرداخت جریمه ،آیا رأی تخریب )مؤخرالصدور( منتفی و بلااثر میشود؟
-3در صورت پرداخت بخشی از جریمه تعیینشده توسط کمیسیون یادشده و عدم پرداخت کامل آن ،آیا موضوع مانع از
طرح مجدد پرونده در این کمیسیون و مانع از صدور رأی بر تخریب میشود؟
-4از آنجا که ضمانت اجرای جریمه تعیینی در تبصرههای 2و 3ماده 100قانون شهرداری مصوب 1334با اصلاحات
و الحاقات بعدی و همچنین ضمانت اجرای عدم پرداخت عوارض توسط مؤدی موضوع ماده 77همان قانون از طریق
اجرای ثبت پیشبینی شده است )رأی شماره 885مورخ 1396/9/14هیأت عمومی دیوان عدالت اداری نیز مؤید این
امر است( و با توجه به تفاوت در ماهیت جریمه و عوارض و به تبع آن تمایز در صلاحیت کمیسیونهای ماده 100و ماده
77قانون شهرداری ،آیا عدم پرداخت جریمه مانع از طرح پرونده در کمیسیون ماده 77مستقر در شهرداری و اتخاذ
تصمیم در خصوص اختلاف مؤدی و شهرداری بابت عوارض حقوق دیوانی صدور پروانه راجع به بناهای مغایر یا فاقد
پروانه توسط کمیسیون یادشده میشود؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1در ماده 100قانون شهرداری مصوب 1334با اصلاحات و الحاقات بعدی و تبصرههای آن ،مهلت معلوم و مشخصی
جهت پرداخت جریمه از طرف متخلف محکوم پیشبینی نشده است و هرچند تعیین اصل مبلغ جریمه تخلفات ساختمانی بر
عهده کمیسیون مذکور است؛ اما از آنجا که وظیفه این کمیسیون منحصراً صدور رأی راجع به تخلفات ساختمانی است،
لذا شهرداری مرجع تعیین مهلت برای پرداخت جریمه به نحو اقساط یا به صورت نقدی است و در صورتی که متخلف
جریمه مقرر را در مهلت تعیین شده از سوی شهرداری نپردازد ،شهرداری پرونده را به کمیسیون یادشده اعاده میکند تا
حکم بر تخریب بنای مربوطه صادر شود.
-2با صدور رأی تخریب در اجرای ذیل تبصره 2ماده 100قانون شهرداری مصوب 1334با اصلاحات و الحاقات بعدی
به وسیله کمیسیون موضوع ماده 100این قانون ،موجبی جهت اخذ جریمه موضوع رأی قبلی کمیسیون نیست و شهرداری
مکلف به اجرای رأی تخریب است و نمیتواند با تنظیم توافقنامه با مالک ،از اجرای رأی قطعی اخیرالصدور کمیسیون
خودداری کند .همچنین موجب قانونی جهت طرح مجدد موضوع در کمیسیون ماده 100شهرداری جهت تبدیل حکم
تخریب به پرداخت جریمه وجود ندارد.
-3در صورتی که محکومعلیه در مهلت مقرر از سوی شهرداری از تأدیه تمام یا بخشی از اقساط مقرر استنکاف کند،
خودداری وی از پرداخت جریمه موضوع ذیل تبصرههای 2و 3ماده 100قانون شهرداری مصوب 1334با اصلاحات و
الحاقات بعدی محقق شده و شهرداری مکلف است در اجرای تبصرههای یادشده پرونده را به کمیسیون موضوع ماده 100
قانون شهرداری ارجاع دهد و صدور رأی بر تخریب را درخواست کند.
-4با توجه به تفاوت ماهوی جریمه و عوارض و تبعاً تمایز فرایندها و آیینهای رسیدگی مربوطه ،صرف عدم پرداخت
جریمه تعیین شده توسط کمیسیون ماده 100یادشده مانع از رسیدگی و حل و فصل اختلافات احتمالی مؤدی و شهرداری
درباره عوارض و بهای خدمات ارائه شده توسط شهرداری و سازمانهای وابسته به آن توسط کمیسیون ماده 77قانون
شهرداری مصوب 1334با اصلاحات و الحاقات بعدی نیست؛ هر چند در عمل ممکن است عدم پرداخت جریمه موضوع
تبصرههای 2و 3ماده 100قانون مذکور به بررسی مجدد موضوع در کمیسیون ماده 100و صدور رأی بر تخریب منجر
شود که در این صورت ،رسیدگی کمیسیون ماده 77به اختلافات داخل در صلاحیت این کمیسیون به شرح پیشگفته در
حدودی که با اجرای رأی صادره بر قلع و قمع بنا مغایرت دارد ،اصولاً منتفی خواهد شد.
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه