نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۳۴۳

اگر یک پلاک ثبتی میان ایادی متعدد به صورت عادی خرید و فروش شود در اینصورت الف( اگر آخرین ید دعوی الزام به تنظیم سند رسمی مبیع را صرفا به طرفیت مالک رسمی )اولین ید( طرح نماید ،آیا طرح دعوی قرار نگرفتن الباقی ایادی،از موجبات قابل استماع نبودن دعوی مذکور قلمداد میگردد؟ )قابل ذکر است ،در جلد اول کتاب مذاکرات و آراء هیأت عمومی دیوان عالی کشور سال 74تألیف و نشر دفتر مطالعات و تحقیقات دیوان عالی کشور در صفحه 95ذیل عنوان رأی اصراری حقوقی 1374-4تحریر شده است که چنین دعوایی قابل استماع نیست( ب( اگر آخرین ید دعوی الزام به تنظیم سند رسمی را به طرفیت تمام ایادی )من جمله مالک رسمی که ید اول می باشد( طرح کند -1آیا دادگاه باید منحصرا مالک رسمی )ید اول( را محکوم به تنظیم سند رسمی مبیع نماید یا تمام ایادی را محکوم به تنظیم سند رسمی مبیع نماید؟ -2اگر دادگاه باید منحصرا مالک رسمی )ید اول( را محکوم به تنظیم سند رسمی مبیع نماید ،در اینصورت در مورد الباقی دعاوی ،دادگاه باید چه نوع حکم یا قراری صادر نماید؟

الف -دعوای الزام به تنظیم سند رسمی باید لزوماً به طرفیت شخصی صورت پذیرد که سند رسمی به نام وی است؛ اما درخصوص دیگر ایادی که در نقل و انتقال ملک یا مال به عنوان فروشنده نقش داشتهاند ،با توجه به نسبی بودن اثر احکام، ضرورتی به طرح دعوا به طرفیت آنها از سوی خریدار نهایی نیست؛ مگر اینکه خریدار بخواهد از طرف قرار دادن آنها برای خود ،حقی قایل و از آن استفاده کند .بنا به مراتب فوق در فرض سؤال ،عدم طرح دعوا به طرفیت دیگر ایادی از موجبات عدم استماع دعوا نیست. ب 1 -و ،2در فرض سؤال که خواهان به طرفیت مالک رسمی و دیگر ایادی بعدی طرح دعوا کرده است ،دادگاه صرفاً مالک رسمی را به تنظیم سند رسمی انتقال محکوم میکند و موجبی برای محکومیت ایادی دارای سند عادی مالکیت نیست و این دعوا نسبت به آنها مردود است و دادگاه حکم بر رد دعوا نسبت به آنها صادر میکند؛ هرچند طرح دعوا به طرفیت این اشخاص به سبب احراز وقوع بیع و به عنوان مقدمه صدور رأی بر الزام مالک رسمی به تنظیم سند رسمی انتقال بوده است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه