نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۳۲۱

فردی به اتهام سرقت اموال و از جمله یک فقره چک به مبلغ دویست و پنجاه میلیون تومان به حبس و شلاق و رد مال چک مذکور محکوم و حکم صادره قطعی و حکم صادره اجرا گردیده است شاکی تقاضای رد مال و در صورت تعذر تقاضای بازداشت در صورت عدم توانایی محکوم علیه در رد مال را نموده است تمامی اموال به استثناء چک اعم از عین یا مثل به شاکی مسترد گردیده است ولی محکوم علیه هم مدعی است که چک را معدوم نموده است و دسترسی به آن ندارد و احتمال صدق ادعای وی هم وجود دارد حال مستدعی است ارشاد فرمایید: آیا امکان بازداشت محکوم علیه به استناد ماده 3قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی به علت عدم استرداد یک فقره چک اعلامی وجود دارد؟ در صورت عدم بازداشت نحوه استرداد و تکلیف چک مذکور به چه صورت خواهد بود؟

-1باتوجه به مواد 1و 3قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ،1394بازداشت و حبس محکومینی که به پرداخت مالی به نفع محکومله محکوم شده باشند ،مشمول این قانون است .بنابراین محکومینی که به استرداد سند به نفع محکومله ،محکوم شدهاند ،از شمول ماده 3این قانون خارجاند. -2گرچه مسؤولیت سارق به رد عین مال مسروقه تا زمان استرداد آن استمرار دارد و به همین جهت تا زمانی که مال یادشده موجود است ،باید عین آن مسترد شود ،در فرضی که سارق به رد دسته چک مسروقه محکوم شده و چکهای مزبور معدوم شده باشد ،اقدام دیگری از سوی اجرای احکام ضروری به نظر نمیرسد .بدیهی است که معدوم شدن چکها از سوی سارق ،موجب اسقاط مسؤولیت مدنی وی نخواهد بود .همچنین محکومله )ذینفع( میتواند ،مطابق مقررات ماده 14قانون صدور چک مصوب 1355با اصلاحات و الحاقات بعدی ،درخصوص جلوگیری از پرداخت وجه چکها ،مراتب را به بانک مربوطه اعلام کند .همچنین وی میتواند با عنایت به ماده 321قانون تجارت ،اعلام بطلان چک را از دادگاه صلاحیتدار تقاضا کند. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه