استعلام
به موجب ماده 13قانون تأسیس سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران مصوب ،1376رئیس این سازمان
در صورت پذیرش استعفاء ،عدم امکان انجام وظیفه ،فوت و یا برکناری توسط رئیس جمهوری تغییر مییابد.
چنانچه رئیس سازمان از اعضاء انتصابی شورای مرکزی باشد ،آیا با تغییر سمت نمایندگی دستگاه اجرایی خللی
در حکم رئیس جمهور که به مدت چهار سال اعتبار دارد ،وارد خواهد شد و یا رئیس سازمان همچنان تا پایان
اعتبار حکم ریاست جمهوری اداره سازمان را بر عهده خواهد داشت؟ به عبارت دیگر ،آیا جزء حکم مقرر در شقوق
ماده 13قانون تأسیس سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران مصوب ،1376تغییر رئیس آن سازمان به
ترتیب دیگری هم امکانپذیر است؟
پاسخ اداره کل حقوقی
اولاً ،ماده 5قانون تأسیس سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1376اعضای شورای مرکزی
این سازمان را مشتمل بر هفده نفر دانسته که هفت نفر آنها انتصابی هستند )بندهای 2تا 7و (9و نه نفر دیگر
انتخابی )بند (8که به همراه رئیس سازمان )موضوع بند یک ماده یادشده( ،هفده نفر عضو تکمیل میشوند.
ثانیاً ،وفق ماده 7قانون یاد شده ،رئیس سازمان حتماً باید از میان اعضای شورای مرکزی باشد.
ثالثاً ،رئیس سازمان نظام دامپزشکی ،وفق قانون مذکور منتخب اعضای شورای مرکزی و از میان خود آنهاست
و از سه نفر منتخب شورای مرکزی ،یک نفر توسط رئیس جمهور منصوب میشود و در صورت عدم تأیید رییس
جمهور )تبصره یک ماده 7قانون( در نهایت با معرفی افراد جدید توسط شورای مرکزی ،رئیس سازمان از بین
اعضای شورای مرکزی انتخاب میشود و منصوب رئیس جمهور است.
رابعاً ،هرچند وفق مواد 14و 15قانون تأسیس سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران مصوب ،1376
موارد تغییر اعضای انتخابی و انتصابی عنوان شده و به لزوم معرفی فرد جدید در صورت رئیس شدن آن عضو
اشاره نشده و در مورد اعضای انتخابی و انتصابی صرفاً به »فوت ،پذیرش استعفا و عدم امکان انجام وظیفه«
تصریح شده است؛ اما در خصوص رئیس سازمان ،به برکناری توسط رئیس جمهور نیز اشاره شده است؛ بنا به
مراتب فوق ،اختصاص یک بند در شورای مرکزی به رئیس سازمان ،نشان میدهد که رئیس سازمان نظام پزشکی
که از میان اعضای شورا یعنی شانزده نفر انتخاب و با حکم رئیس جمهور منصوب میشود ،دیگر نمیتواند با عنوان
قبلی در شورای مرکزی باشد و چنانچه عضو انتصابی باشد ،مرجع مربوطه باید فرد دیگری را به شورای مرکزی
معرفی کند .زیرا در صورتیکه عضو انتصابی که رئیس شده است ،همزمان بخواهد با حفظ سمت قبلی ،رئیس
سازمان هم باشد ،تعداد اعضای این شورا همواه شانزده نفر خواهد بود و این امر با صدر ماده 5قانون صدرالذکر
که تعداد اعضای شورا را هفده نفر دانسته است ،مغایرت دارد؛ هرچند مطابق ماده 10قانون یادشده ،جلسات شورای
مرکزی با حضور حداقل دوازده نفر از اعضاء رسمیت مییابد.
توضیح آنکه ،فروض تغییر رئیس سازمان نظام دامپزشکی ،منحصر به ماده 13قانون تأسیس سازمان نظام
دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1376و مشتمل بر فوت ،استعفا ،عدم امکان قانونی انجام وظیفه؛ مانند
حکم قضایی ناظر بر محرومیت از حقوق اجتماعی و برکناری توسط رئیس جمهور است؛ بنابراین ،تغییر سمت
نمایندگی دستگاه اجرایی ،نه تنها خللی به ریاست سازمان وارد نمیکند و فرد حکمگرفته از رئیس جمهور تا پایان
دوره چهار ساله ،رئیس است )به جز در موارد مذکور در ماده 13یادشده(؛ بلکه با تعیین هر یک از شانزده عضو
به عنوان رئیس سازمان ،جایگزین وی اعم از انتخابی و انتصابی باید فوری معرفی شود.
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه