مرکز حقوقی راهبردوابسته به اندیشکده راهبرد اقتصاد
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۲۴۸

تاریخ نظریه:

استعلام

مراد از دادگاه در ماده 55قانون مجازات اسلامی دادگاه صادرکننده حکم قطعی یا دادگاه بدوی می باشد؟ چنانچه مراد دادگاه صادرکننده حکم قطعی باشد ،در حالتی که محکوم علیه نسبت به دادنامه بدوی موضوع حکم تعلیقی تقاضای اعمال ماده 442قانون آیین دادرسی کیفری نموده باشد و در این خصوص دادنامه صادر شده باشد و از سوی دیگر شاکی نسبت به دادنامه بدوی ،تجدید نظرخواهی نموده باشد و دادگاه تجدید نظر حکم صادر نموده باشد ،در این صورت دادگاه صادرکننده حکم قطعی ،دادگاه بدوی است یا دادگاه تجدید نظر؟ )پاسخ به این قسمت در موارد دیگر از جمله تشخیص دادنامه قطعی جهت اعمال مواد 510و 511قانون آیین دادرسی کیفری کاربرد دارد(.

پاسخ اداره کل حقوقی

-1شرایط لغو قرارتعلیق در مواد 54 ،50و 55قانون مجازات اسلامی مصوب 1392پیشبینی شده و صراحتاً قید شده » ...دادگاه صادرکننده حکم قطعی .«...حال اگر دادگاه تجدید نظر ،مرجع صدور حکم قطعی باشد ،با لحاظ شرایط مذکور اقدام به الغاء قرار تعلیق خواهد نمود. -2اولاً ،فرض ماده 442قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392با توجه به فلسفه وجودی آن که کاهش یک مرحله از دادرسی و تسریع در رسیدگی و قطعیت آرا است ،ناظر به مواردی است که پرونده با وجود قابلیت تجدید نظرخواهی محکوم ،به لحاظ عدم تجدید نظرخواهی از سوی دادستان و شاکی خصوصی در مهلت قانونی یا استرداد درخواست تجدید نظر از سوی نامبردگان ،قابلیت طرح در مرجع تجدید نظر را نداشته باشد؛ بنابراین در فرض سؤال که شاکی خصوصی از حکم محکومیت تجدید نظرخواهی کرده است ،از مصادیق ماده 442قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392خارج است .با عنایت به مراتب مذکور و لحاظ آن که در فرض استعلام که شاکی خصوصی نسبت به حکم تجدید نظرخواهی کرده است ،امکان رسیدگی به درخواست تخفیف مجازات محکوم در مقام اعمال ماده 442قانون مذکور وجود ندارد. ثانیاً ،در مواردی که دادگاه تجدید نظر مطابق مقررات در اجرای بند »ب« ماده 433قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392به تجدید نظرخواهی شاکی خصوصی رسیدگی و مبادرت به صدور رأی میکند ،رأی صادره از مرجع تجدید نظر مطابق ماده 443این قانون قطعی است و دادگاه تجدید نظر ،دادگاه صادرکننده حکم قطعی است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه
نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۲۴۸ مورخ ۱۴۰۱/۰۴/۰۸ | مرکز حقوقی راهبرد