نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۱۳۲۸

در اجرای ماده 350قانون آیین دادرسی کیفری ،در موارد استثنا چنانچه وکیل متهم ،موکل را به همراه خودش در جلسه دادگاه حاضر نکند )اعم از اینکه متهم متواری یا با قرار تأمین آزاد باشد( آیا اساساً جلسه قانونی است و دادگاه مجاز به استماع دفاعیات وکلا و اخذ لایحه می باشد؟ به طور کلی تکلیف دادگاه چیست؟

اولاً ،مقصود مقنن در صدر ماده 350قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392این است که در جرایم موضوع بندهای »الف«» ،ب«» ،پ« و »ت« ماده 302این قانون ،گر چه با توجه به ماده 348حضور وکیل متهم برای تشکیل جلسه دادگاه ضروری است ،اما کافی نیست و باید متهم نیز شخصاً حاضر شود و از جهت لزوم حضور متهم و وکیل وی در جلسه دادگاه در جرایم یادشده ،بین وکیل تسخیری و تعیینی تفاوتی نیست؛ مگر آنکه متهم متواری بوده یا دسترسی به وی امکان نداشته باشد که در این صورت باید برابر ماده 394قانون رفتار شود .در موارد مشمول ماده اخیرالذکر ،رسیدگی در غیاب متهم در صورتی که دادگاه حضور متهم را برای دادرسی ضروری تشخیص ندهد ،امکانپذیر است. ثانیاً ،مقررات ماده 350قانون پیشگفته ،بیانگر اهمیت حضور متهم در دادگاه در جرایم موضوع ماده 302این قانون است و در صورت عدم حضور متهم ،تشکیل جلسه رسیدگی امکانپذیر نیست و لازم است با جلب متهم، رسیدگی انجام شود؛ اما چنانچه ،امکان جلب متهم وجود نداشته باشد ،با توجه به مقررات مندرج در مواد 394 و 406قانون فوقالذکر ،رسیدگی غیابی بلامانع است؛ مگر آنکه اتهام انتسابی از جمله جرایمی باشد که صرف ًا جنبه حقاللهی دارد. شایسته ذکر است ،در مواردی که مطابق قانون امکان تشکیل جلسه رسیدگی بدون حضور متهم وجود دارد و وکیل تعیینی وی در جلسات دادگاه کیفری و تدارک دفاع از متهم حضور داشته باشد ،با عنایت به ماده 406 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392رأی صادره حضوری است. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه