استعلام
-1با توجه به تبصره یک ماده 96قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356که مقرر داشته است توقیف و
کسر یک چهارم حقوق بازنشستگی یا وظیفه افراد موضوع این ماده جایز است؛ مشروط بر اینکه دین مربوط
به شخص بازنشسته یا وظیفهگیر باشد؛ آیا میتوان شخص بازنشسته را با فیش حقوقی به عنوان دلیل ملائت
وی به عنوان کفیل جهت تودیع تأمین کیفری برای متهم پذیرفت؟ در صورتی که پاسخ مثبت باشد ،آیا میتوان
در صورت صدور دستور اخذ وجهالکفاله در راستای ماده 230قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392
ماهیانه به ترتیب مقرر در ماده 96قانون صدرالذکر از حقوق بازنشستگی وی کسر کرد؟
-2در مواردی که کفیل به عنوان دلیل ملائت ،حکم کارگزینی و فیش حقوقی را ارائه میکند ،پس از صدور
دستور اخذ وجهالکفاله ،آیا علاوه بر کسر یک چهارم یا یک سوم حقوق و مزایای کفیل وفق ماده 96قانون
اجرای احکام مدنی مصوب ،1356میتوان از دیگر اموال کفیل از قبیل خودرو و حساب بانکی به میزان
وجهالکفاله برداشت کرد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1اولاً ،اصولاً پذیرفتن افراد به عنوان کفیل به تشخیص قاضی صادرکننده قرار تأمین کیفری از نوع وجهالکفاله
است که با توجه به ماده 221قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392ملائت کفیل را برای پرداخت
وجهالکفاله احراز کند و تردیدی در این مورد نداشته باشد؛ اعم از اینکه شخص مزبور کارمند باشد یا غیر آن؛
شاغل باشد و یا بازنشسته و در فرض سؤال ارائه فیش حقوقی میتواند وسیله احراز ملائت دارنده آن ،تلقی
شود و تشخیص آن حسب مورد و با توجه به میزان وجهالکفاله بر عهده مرجع قضایی مربوط است.
ثانیاً ،هرگاه بازنشسته وفق مقررات آیین دادرسی کیفری کفیل و برابر مقررات دستور اخذ وجهالکفاله وی
صادر شود ،به موجب تبصره ماده 537قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392اجرای این دستور مطابق
مقررات اجرای احکام مدنی به عمل میآید و مشمول ماده 96قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356است.
-2تعهد کفیل اولاً و بالذات ضمانت از تن مکفول است و کفیل باید توانایی تحویل دادن مکفول خود را در
موعد مقرر داشته باشد و تعهد مالی وی به میزان وجهالکفاله ،ضمانت اجرای عدم انجام به موقع تعهد اولیه
است .در فرض سؤال پس از دستور اخذ وجهالکفاله ،هرچند در توقیف حقوق و مزایای کفیل رعایت محدودیت
و مقررات ماده 96قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356الزامی است؛ اما از آنجا که ضمانت اجرای عدم
انجام به موقع تعهد کفیل ،اخذ وجهالکفاله است ،میتوان علاوه بر کسر حقوق و مزایای کفیل وفق ماده 96
یادشده ،در صورت دسترسی به دیگر اموال و داراییهای کفیل با رعایت مقررات حاکم؛ از جمله مستثنیات دین
تا میزان وجهالکفاله را توقیف و برداشت کرد.
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه