استعلام
با توجه به ماده 20اصلاحی قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز ،وسایل نقلیه؛ اعم از آبی ،زمینی و هوایی که
در این رفتار مجرمانه مورد استفاده قرار گرفته است ،با تعیین مجازات جزای نقدی معادل ارزش وسیله نقلیه یا
معادل ارزش کالا یا ارز قاچاق که ارزش وسیله بیش از ارزش کالا یا ارز قاچاق باشد ،با رعایت مفاد تبصرههای
1و 2این ماده ،متهم میتواند پس از تودیع جزای نقدی تقاضای رفع توقیف نماید و در صورت عدم پرداخت
جزای نقدی در مهلت تعیین شده ،وسیله نقلیه ضبط و جریمه نقدی از فروش وسیله نقلیه برداشت میشود.
از طرف دیگر ماده 10قانون مجازات اسلامی ،قانون مؤخر را به نحوی که موجب تخفیف یا مساعدتر به حال
مرتکب باشد؛ هرچند حکم قطعی لازمالاجرا صادر شده باشد ،عطف به ماسبق خواهد شد را با رعایت شرایط
موجه دانسته است.
حال با توجه به ایجاد سؤال و اختلاف نظر قضایی ،از آن اداره محترم تقاضای
پاسخ اداره کل حقوقی
چنانچه حکم قطعی لازمالاجرا )جزای نقدی و ضبط( مطابق قانون سابق صادر و جریمه نقدی نیز واصل و به
حساب دولت واریز شده است؛ اما جریان مالکانه )فروش ،امحاء یا نگهداری( سازمان جمعآوری و فروش اموال
تملیکی به شرح ماده 53قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز صورت نگرفته است؛ آیا در این حالت صرف حکم
ضبط و قطعیت آن باید به عنوان اتمام اجرا تلقی گردد؟ به عبارتی آیا ضبط خودرو و نگهداری آن در پارکینگ
با پرداخت جزای نقدی مقرر در دادنامه ،حکم اجراشده تلقی میگردد یا این که باید مرحله فروش و امحاء توسط
سازمان مربوطه هم صورت گیرد تا بتوان آن را به عنوان حکم اجراشده تلقی نماییم و در غیر این صورت در
حال اجرا تلقی و مشمول ماده 20قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز و ماده 10قانون مجازات اسلامی دانست؟
پاسخ:
-1در مواردی که مطابق قانون قاچاق کالا و ارز مصوب 1392حکم قطعی لازمالاجرا به ضبط خودروی
حامل کالای قاچاق صادر ولی اجرا نشده باشد با توجه به این که مجازات مقرر در ماده 20قانون یادشده
اصلاحی 1400در برخی موارد نسبت به قانون سابق اخف است ،موضوع مشمول بند »ب« ماده 10قانون
مجازات اسلامی مصوب 1392است و قاضی اجرای احکام و محکوم میتوانند از دادگاه صادرکننده حکم
قطعی اصلاح مـجازات را تقاضـا کنـند؛ شایـسته ذکر است حکم مقرر در تبصره یک ماده 20قانون پیشگفته
نیز مؤید این دیدگاه است.
-2مستنبط از ماده 537و تبصره آن از قانون آیین دادرسی کیفری 1392و فراز مـیانی ماده 53و ماده 51
قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز اصلاحی 1400آن است که صرف حکم به ضبط وسیله نقلیه مورد استفاده
در حمل کالای قاچاق یا قاچاق کالا و قطعیت آن ،به منزله اجرای حکم دادگاه کیفری در مورد ضبط نیست؛
بنابراین ،تا زمانی که عملیات اجرایی مربوط به ضبط و انتقال سند به نام دولت با لحاظ ماده 29قانون رسیدگی
به تخلفات راهنمایی و رانندگی مصوب 1389مطابق تشریفات مقرر قانونی مربوط انجام نشده باشد ،حکم
ضبط اجرا نشده است در نتیجه در مواردی که قانون اصلاحی لاحق نسبت به قانون سابق اخف است مشمول
بند »ب« ماده 10قانون مجازات اسلامی مصوب 1392است و مطابق مراتب مقرر در بند یک پاسخ رفتار
میشود.
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه